zondag 30 september 2012

Geloven in iets leegs of vaags


Dallas Willard zegt ergens in zijn boek ‘Gods geheime plan – De herontdekking van een leven met Jezus’ dit: We kunnen zelfs door een wonder niet geloven in iets leegs of vaags, laat staan dat we ernaar kunnen handelen.” Ik denk dat hij daar (o.a.) mee aangeeft, dat geloven in een vage God, in een Godsbeeld waar wij nauwelijks of geen woorden aan kunnen geven, dat dat ondoenlijk is. Niet vol is te houden. Ook zal ons handelen niet veranderen, beïnvloed worden door ons geloof als wij een vaag Godsbeeld hebben.

Maar is dat niet één van de redenen dat veel (?) mensen worstelen met hun geloof: ze hebben geen beeld bij en van God? God is abstract, vaag voor hun. Ze kunnen zich geen voorstelling maken van hun God. Maar Jezus Christus is niet alleen naar de aarde gekomen om te sterven voor zondaars, maar ook om te laten zien wie God is. Jezus is het evenbeeld van God. Kijk naar Jezus en wij zien God. God behoeft niet vaag te zijn voor ons.

Grün schrijft aan het eind van zijn boek ‘Beelden van Jezus’ over zijn relatie met God. Hij zegt daar o.a. dit: “Wanneer ik stil word om te bidden, komen er vaak twijfels in mij op. Is God alleen maar een hersenschim, die ik van tevoren bedenk om comfortabeler te kunnen leven? Wie is God werkelijk? Is God slechts aan apersonele kracht die alles doordringt? Wanneer ik zulke vragen en twijfels krijg, dan helpt het mij om naar Jezus te kijken. Jezus heeft geleefd. In Hem word ik met God geconfronteerd. Wanneer ik de beelden van Jezus overpeins, kan ik God niet langer negeren. Want deze Jezus spreekt over God. In Jezus wordt God concreet.” Ook Grün heeft Jezus nodig om God concreet te maken en zich voor te stellen in zijn leven. 

maandag 24 september 2012

Kijk naar Jezus en kijk met Hem naar jezelf


Anselm Grün schreef het boek ‘Beelden van Jezus’. Hij schreef het boek omdat hem (en zijn broeders in het klooster) duidelijk was geworden hoeveel clichés er van Jezus zijn. ‘Zijn persoon, zijn leven en zijn werkelijke betekenis worden nauwelijks nog waargenomen.’ Met zijn boek wil Grün ons Jezus laten zien zoals Hij werkelijk was en belangstelling wekken voor de rabbi uit Nazaret. Hij wil met zijn boek de mensen stimuleren om zich opnieuw met Jezus bezig te houden.

In het boek ‘Beelden van Jezus’ beschrijft Grün 50 beelden van Jezus. Daarbij gaat het om bekende (traditionele) beelden als Jezus - het brood, Jezus – het licht, Jezus – de goede herder, maar ook onbekende als Jezus – de wildeman, Jezus - de exorcist e.a. Grün heeft er bewust voor gekozen om geen ‘systematische geschiedenis of theologie van Jezus te schrijven’, maar beelden van Jezus.

‘Beelden willen een nieuw perspectief bieden zodat we op een andere manier naar Jezus kijken. Beelden laten iets van Jezus zien wat een theoretische theologie niet aanschouwelijk kan maken. Geactualiseerde beelden onthullen een nieuw aspect in de persoon van Jezus.’ ‘Beelden leggen niet vast.’ Beelden zijn als een raam; elk raam biedt ons een nieuw uitzicht. ‘Beelden openen ons de ogen.’ Beelden zijn als voertuigen: ze brengen ons verder. ‘De beelden laten ons zien dat we Jezus uiteindelijk niet kunnen vatten, dat Hij ons begripsvermogen steeds weer te boven gaat.’

Met de beelden nodigt Grün ons uit naar Jezus te kijken, maar ook vanuit Jezus’ perspectief naar onszelf te kijken. De beelden willen ons uitnodigen om ons dagelijks leven (…) samen met Jezus te bekijken en er op een andere manier mee om te gaan. Elk beeld bevat een uitdaging voor ons eigen leven. Ze kunnen ons helpen ons leven door Jezus te laten vormen en veranderen. 

zaterdag 15 september 2012

Oordeel niet ….. (3)


Ook Paul van Geest schrijft in zijn column ‘Reprimande en vergeving’ in het ND over oordelen (in de zin van ‘terechtwijzen’). “Zo schrijft Augustinus in het vijfde hoofdstukje van dit werk (AG: Praeceptum) dat iemand een ander mag terechtwijzen als deze inderdaad nalatig is geweest of laakbaar gedrag heeft getoond. Maar hij voegt daaraan toe dat de terechtwijzer moet oppassen voor zijn eigen harde woorden.  Voordat deze zijn woorden van terechtwijzing heeft uitgesproken moet hij al wél weten met welke genezende woorden hij de harde woorden verzacht. Augustinus acht het dus ontoelaatbaar dat iemand slechts kapittelt zonder de reprimande af te sluiten met woorden waaruit vergevingsgezindheid blijkt.”

Dallas Willard haalt in zijn boek ‘Gods geheime plan – De herontdekking van een leven met Jezus’ de heilige Dominicus aan en zegt over hem: “Hij berispte overtreders rechtvaardig en zo liefdevol dat niemand ooit opstandig reageerde op zijn correcties en bestraffing.” En Paulus zegt in Galaten 6: “Broeders en zusters, wanneer u merkt dat een van u een misstap heeft begaan moet u, die door de Geest geleid wordt, hem zachtmoedig weer op het rechte pad brengen. Pas op dat u ook zelf niet tot misstappen wordt verleid. Draag elkaars lasten, zo leeft u de wet van Christus na.”

En hoe zit het nu met ‘de tempelreiniging’ zoals Jezus die uitvoerde? Hier is toch ook sprake van veroordeling? Willard zegt daar dit over: “We moeten oppassen voor de gedachte dat we best mogen veroordelen, zolang we maar de juiste dingen veroordelen. Zo simpel is het niet. Het is Jezus toevertrouwd de tempel binnen te gaan en de mensen die van de godsdienst profiteerden met een zweep te verdrijven. Aan mij kun je zoiets niet toevertrouwen.” Ook Grün doet een soortgelijke waarschuwing in het boek ‘Beelden van Jezus’: “Een dergelijke identificatie met Jezus is altijd gevaarlijk. Ze leidt er toe dat ik blind ben voor mezelf. Ik ben Jezus niet.” 

vrijdag 14 september 2012

Oordeel niet ….. (2)


Toch is volgens Dallas Willard (in zijn boek ‘Gods geheime plan – De herontdekking van een leven met Jezus’) ook oordelen in de zin van beoordelen een ingewikkelde taak. “(…) omdat degenen die beoordeeld worden misschien niet in staat zijn het anders op te vatten dan als een aanval op hun persoonlijkheid.” Een negatieve beoordeling van wat ze doen kunnen ze beschouwen als een veroordeling van zichzelf als persoon (‘Ik ben wat ik doe’).

Maar waarom is veroordelen nu zo destructief? Omdat een veroordeling (actie) vaak leidt tot een veroordeling als reactie. Oordeel niet (actie), opdat er niet over jullie geoordeeld wordt (reactie). Willard zegt er dit over: “Het gevolg van veroordeling en beschuldiging is een tegenaanval (reactie) met vrijwel dezelfde inzet.” Met de maat waarmee je meet, zal jou de maat genomen worden. “Deze wisselwerking verklaart waarom veroordeling als manier om de mensen die ons het naast staan te corrigeren of te ‘helpen’, bijna altijd zal mislukken.” Dus de bedoeling (mensen corrigeren of helpen) mislukt en je kwetst, verwerpt die mensen ook nog eens.

Jezus laat ons de manier zien om mensen te helpen: stop met veroordelen! ‘Veroordeling is de balk in ons oog. Veroordeling, (…), maakt ons blind voor wie de ander werkelijk is. We hebben geen heldere kijk op hoe we onze broeder kunnen helpen, omdat we onze broeder niet kunnen zien.’ “Wanneer we het leven binnengaan van vriendschap met de Jezus die nu aan het werk is in ons heelal, komen we in een nieuwe realiteit terecht waar veroordeling gewoon niet aan de orde is.” We handelen in een geest van agapè. De gezindheid van het koninkrijk zoals Jezus die in de Bergrede aan ons presenteert.

woensdag 12 september 2012

Oordeel niet ….. (1)


Ik sprak recentelijk met anderen over ‘oordelen’ en ‘veroordelen’. We zeiden tegen elkaar dat het oordeel een relatie blokkeert (leidt tot onverbondenheid). Ook waren wij het er over eens dat veroordelen een soort primaire menselijke reactie is, waar we (in beginsel) allemaal last van hebben. En dat wij ‘veroordelen’ moeten nalaten. We vonden het wel lastig, omdat er in de bijbel ook voorbeelden staan van een Jezus die (ver)oordeelt. Denk maar aan de ‘tempelreiniging’ (Matteüs 21 / Marcus 11 / Lucas 19).

Dallas Willard schrijft in zijn boek ‘Gods geheime plan – De herontdekking van een leven met Jezus’ over (ver)oordelen. Hij doet dit naar aanleiding van Matteüs 7 : 1 – 5. “Oordeel niet, opdat er niet over jullie geoordeeld wordt. ……” Willard stemt er mee in, dat veroordelen een soort primaire menselijke reactie is. Hij noemt het in zijn boek een diep gewortelde menselijke gewoonte om elkaar te veroordelen en te beschuldigen. Hij roept ons op die gewoonte af te leggen, er mee te stoppen.

Maar wat betekent oordelen in de zin van veroordelen eigenlijk? Met veroordelen zeggen we dat iemand niet aanvaardbaar is. We verwerpen iemand. We zetten iemand in de hoek, op zijn plaats. Veroordeling bevat volgens Willard altijd een element van zelfrechtvaardiging, vergelijking en gaat veelal samen met boosheid en minachting. Met een veroordeling wijzen we iemand af.

Er is ook een oordelen in de betekenis van beoordelen, het maken van onderscheid tussen verschillende dingen. Met deze vorm van oordelen is niets mis. “We kunnen gewoon niet om het beoordelen van dingen heen, en Jezus zelf drukt ons in de tweede helft van Matteüs 7 juist op het hart dat we dingen moeten onderscheiden en, in die zin, moeten we ‘oordelen’.”

maandag 3 september 2012

Gods geheime plan – Dallas Willard


De vakantieperiode 2012 is definitief voorbij. Ook m'n laatste dochter is vandaag naar school gegaan. Tijd om weer eens een blog te publiceren, maar waarover? Ik heb overwogen om een blog te schrijven over ‘Oproep: laat Stroom niet toe tot GKV’, maar om nu na de vakantie direct al kritisch van start te gaan, dat lijkt mij niet wenselijk. Kritisch, omdat ik moeite heb met deze oproep! Laat ik bij iets positiefs beginnen: ik las de afgelopen weken het boek ‘Gods geheime plan – De herontdekking van een leven met Jezus’ van Dallas Willard. Wat een bijzonder boek! Via de blog van Jos Douma (dank je Jos) en via recensies over genoemd boek kwam ik ‘Gods geheime plan’ op het spoor. Het boek is er al langer, maar dan in de oorspronkelijke Amerikaanse uitgave. Daar kan ik vanwege de Engelse taal onvoldoende mee uit de voeten. Nu dus ook in het Nederlands, voor mensen met een beperking zoals ik. 

‘Gods geheime plan’ vind ik een fantastisch boek. Het is een boek dat het waard is stukgelezen te worden. Gelukkig is deze uitgave nu eens geen paperback, maar een heus ingebonden boek. Dus voordat deze daadwerkelijk stukgelezen is, ben je een paar weekjes verder. Waarom ik het een bijzonder boek vind? Dat is eigenlijk best wel een lastig te beantwoorden vraag. Laat ik het toch proberen, zonder compleet te willen zijn. Het is een bijzonder boek omdat het gaat over de Bergrede (Matteüs 5 – 7) en het leerling-zijn (discipelschap) van Jezus. Het worden als Jezus. Jezus is niet alleen onze Redder, maar ook onze Leraar. Het boek bevat niet alleen veel (diepgaande) informatie daarover, maar ook een heus ‘lesprogramma van de masterclass’, een leerweg om te worden als Jezus. Willard helpt je dus ook echt praktisch op weg in je discipelschap van Jezus. 

In het boek behandelt Willard een veelheid aan onderwerpen en deze veelheid gaat niet ten koste van diepgang. Zo schrijft Willard over ‘boosheid’ (Mat. 5 : 21 – 26) alsof hij het voor mij geschreven heeft. Ik heb al wat blogs rond het onderwerp ‘(ver)oordelen’ geschreven en ook op de School voor Pastoraat (Koinonia) komt ‘veroordeling’ als aandachtspunt en onderwerp met een zekere regelmaat voorbij. Maar ik heb nog niemand zo uitgebreid en diepgaand dit onderwerp zien behandelen als Willard in zijn boek ‘Gods geheime plan’. Willard lijkt niet alleen theologisch onderlegd te zijn, maar ook veel kennis en inzicht te bezitten over de psychosociale kant van de mens. Juist de combinaties van kennis en inzicht maakt het boek zo boeiend. 

Hij schrijft over het gebed en het Onze Vader. Hij schrijft over dat Jezus niet ver weg is, maar juist heel dicht bij. Willard brengt God in zijn boek ook heel dichtbij. Ik stel mij nu voor dat God naast mij zit in de kerk of in de auto. Bij mij zit als ik de bijbel lees en/of bid. Ik zie Hem niet, maar Hij is er wel. Willard schrijft over het leven als een eeuwig leven. Een leven dat we als mens beginnen en op een gegeven moment aan de andere kant van de eeuwigheid voortzetten. Ik had het vage idee dat ik na mijn dood als het ware een geestelijke reset en zo een volmaakt, nieuw begin zou krijgen. Willard laat zien dat er een verband is tussen het menselijke leven op aarde en het geestelijke leven na je dood. Willard schrijft over karaktervorming en het voortbrengen van vruchten van de Geest.

Al met al is het een boek waarvan ik denk: mijn leven wordt na het lezen van dit boek nooit meer hetzelfde. De inhoud van het boek kan ik niet achteloos naast mij neerleggen. Ik moet er wat mee. Ik wil er wat mee. Ik wil het boek gebruiken om het leven met Jezus te herontdekken. 



Arjan Gelderblom © 2008 Template by Dicas Blogger.

TOPO