Orde en geloof

-

Ik schreef twee blogs over het woord ‘orde’. Over de werkelijkheid waar die orde is ingebakken. Die orde is immanent (een wezenlijk onderdeel van) of intrinsiek aanwezig in de realiteit van ons bestaan. Maar hoe verhoudt die zich nu tot God, tot geloof? 

Ik geloof dat God de bedenker en schepper is van ‘orde’. Onze werkelijkheid vindt haar oorsprong en houvast in God. Hij is de bron waaruit onze realiteit voortkomt. Als schepper van ‘orde’ heeft hij die impliciet aanwezige orde expliciet verwoord in de Tien Geboden. De dragende relationele orde van de werkelijkheid werd zo ‘vertaald’ naar een waarneembare orde. De Tien Geboden zijn niet de orde zelf, maar een verwoording van de relationele orde. Die orde zelf is dieper, breder. Denk daarbij aan de Bergrede of de relationele ethiek van Nagy; twee voorbeelden van een verdieping/verbreding. 

Zonde is daarmee veel meer dan alleen het overtreden van een regel: het is een ingaan tegen de (relationele) orde van de werkelijkheid. Zonde is handelen dat afwijkt van de orde. Is een ontregeling van de dragende orde. En ‘ethiek’ is niet alleen het geheel van morele principes, waarden en gedragsregels gebaseerd op Gods woord, maar ook een afstemming, een meebewegen met de orde van het menselijk bestaan. Zonde kan je in dit verband ook ‘misafstemming’ noemen, zoals een niet geslaagde ontmoeting een mismoeting (Buber) genoemd wordt. 

Het immanente (orde) en transcendente (God) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Toch is het wel belangrijk om ze te onderscheiden om zo (niveau)verwarring te voorkomen. Dit onderscheid maak ik niet om te scheiden, maar juist om goed te kunnen verbinden. 

Ik geef een voorbeeld: Mensen die God vaarwel zeiden in hun leven kunnen geneigd zijn om te denken: God is er voor mij niet meer of hij bestaat voor mij niet (meer) en dus zijn ook zijn regels en geboden niet meer relevant voor mij. Immers, geen God betekent ook geen regels van God. Maar, daarmee verwart zo iemand het transcendente en immanente aspect en het waarneembare en dragende aspect van orde. Hij kan de waarneembare orde (goddelijke regels – transcendente aspect)) wel overboord zetten, maar daarmee is er nog steeds wel een dragende orde (immanente aspect). De orde van het menselijk bestaan blijft bindend en geldend ook na het vaarwel zeggen van God. 

Geen mens, christen of niet-christen, kan zich onttrekken aan de orde van de (relationele) werkelijkheid. Zoals ook niemand zich kan onttrekken aan de zwaartekracht. Verwoording van die orde in de vorm van de Tien Geboden zijn daarmee universeel, voor iedereen van belang. Het kan daarbij inzichtgevend zijn om achter die verwoording te kijken naar de (dragende) ‘orde’. Naar het verhaal achter de Tien Geboden.

Reacties

Een reactie posten

Veel gelezen berichten

Vergeving is goed, maar verzoening is beter

-
Afbeelding
Cloud / Townsend maken in hun boek ‘Grenzen’ een onderscheid tussen vergeving en verzoening. Vergeving heeft te maken met een schuld uit het verleden. ‘Vergeving is iets dat we doen met ons hart; we zetten de ander vrij van een schuld die hij naar ons toe heeft. Degene die mij iets schuldig is, hoeft mij niet om vergeving te vragen. Het is een werk van genade in mijn hart.’ Voor vergeving is slechts één partij nodig: ikzelf. Met vergeving bereik je niet altijd verzoening. Voor verzoening heb je twee mensen nodig (slachtoffer én dader). Je kunt verzoening aanbieden, maar het hangt er wel vanaf of de ander (dader) zijn houding erkent, berouw toont. Verzoening heeft met de toekomst te maken. Als iemand berouwt getoond heeft en vertrouwen bewezen is, dan kan iemand weer worden ‘binnengelaten’. ‘Vergeving verschaft mij grenzen omdat ik de scherpe angel van de persoon die mij zo heeft gekwetst verwijder. Als ik niet-vergevingsgezind ben, ben ik nog steeds gebonden aan een verni...
Meer lezen

Bevrijd van jezelf

-
Afbeelding
Er is in Nederland opnieuw een boek van Tim Keller verschenen: ‘Bevrijd van je zelf’ met als ondertitel ‘De weg naar echte christelijke blijdschap’. Weliswaar een klein boekje (42 pagina’s), maar wel met een ‘grootse’ inhoud. Het boekje geeft een uitwerking van 1 Korintiers3  : 21 – 4 :7 . Volgens Keller wordt in dit tekstgedeelte een benadering van ons zelfbeeld, van ons eigen ik en van de manier waarop we naar onszelf kijken gegeven, die absoluut anders is dan zowel de traditionele als de (post)moderne benadering. In hoofdstuk 1 schetst Keller de natuurlijke toestand van het menselijke ego. Het menselijke ego is leeg : normaal gesproken bouwt het menselijke ego op iets buiten God. Het ego doet pijn , doet zeer. Het ego trekt voortdurend de aandacht. Het zorgt er voortdurend voor dat we nadenken over ons uiterlijk en de manier waarop we behandeld worden. Het ego is druk met vooral de volgende twee dingen: vergelijken en opscheppen. En als laatste is het ego ook breekbaar ...
Meer lezen

De GKv moet verder met één predikant minder

-
In het ND van 19 november (‘ Predikant uit ambt na moeite met leer ’) las ik, dat Ton de Ruiter op eigen verzoek is ontheven uit zijn ambt van predikant. Eigenlijk las ik eerst de weblog van Jos Douma. Jos maakt op zijn blog melding van het genoemde artikel uit het ND. Het gaat mij hier om de weblog van woensdag 19 november van Jos. Op de blog schrijft hij in verband met het ontheffingsverzoek m.i. belangrijke zaken. Ik stel voor: lees de blog van Jos eens door. Om hier al iets van de blog van Jos te noemen: Jos memoreert de volhardende aandacht die Ton de Ruiter vestigde op de lauwheid in de kerken, de geesteloosheid die vaak heerst, de geest van gearriveerdheid die rondwaart, de gebrekkige uitstraling van plaatselijke kerken van Jezus. “En daarin hoor ik een profetisch geluid waar wij niet aan voorbij mogen gaan. Hoe zit het met onze gehoorzaamheid aan het gebod van Christus dat ons door Paulus wordt aangereikt in Romeinen 12 vers 11 ?”. Mooi, dat Jos zo de avond begonnen is: met mo...
Meer lezen