Arjan's blog

Iemand hield recent mij een spiegel voor: ik zou de afgelopen jaren steeds meer zijn gaan relativeren . Dat had er volgens hem toe geleid, dat ik niet meer zwart noem wat volgens hem zwart is en wit wat wit is en daarmee het risico loop grijs te maken wat  volgens hem  zwart (of wit) is. Allereerst ben ik diegene die deze feedback gaf erkentelijk voor het ophouden van en het mij laten kijken in deze spiegel. Een spiegel nodigt uit om in te kijken. Zet je even stil. Doet je nadenken over mogelijk belangrijke thema’s in het leven. Dat vind ik waardevol! Bedankt daarvoor! Deze feedback riep bij mij vervolgens de vraag op: is het inderdaad zo dat ik niet meer ‘geloof’ in zwart-wit en daarmee alles grijs maak? Feedback is waardevol maar mijn perspectief op het thema (‘niet meer zwart-wit’) kan anders zijn dan die van de feedback-gever. Diegene gaf in iedergeval gedeeltelijk een wat mij betreft juiste feedback: ik ben veranderd de afgelopen jaren. Mijn kijk op het leven is...

In het ND van 25 oktober stond een artikel over gesprekken over heikele thema’s . Er gaat in dit soort gesprekken heel wat mis. In het artikel kun je dat nalezen. Aan het eind van het artikel worden vijf principes genoemd om zo te komen tot een verbetering van een dialoog. Dit artikel deed mij sterk denken aan de uiteenzetting van Riekje Boswijk-Hummel in het boek Boos . Hieronder meer daarover uit het genoemde boek. Denken – voelen - zien Boswijk-Hummel schrijft o.a. over de relatie tussen denken en voelen. Denken en voelen zijn twee verschillende werkwoorden. Dat suggereert volgens de schrijfster dat het twee verschillende activiteiten zijn, terwijl dat niet het geval is. “Denken en voelen vinden altijd tegelijkertijd plaats” (p.72). Daarom maakt ze er één woord van: denkvoelen . “Het denkvoelen vormt je ‘binnenwereld’” (p.72). Ook   denkvoelen en zien (‘buitenwereld’) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er is geen volgorde in de tijd. “Alles gebeurt op hetzelfde mo...

Ik heb op m’n blog al eens geschreven over ‘de dialoog’. Over de dialoog in een huwelijk . Over de dialoog als manier waarop er omgegaan kan worden met verschillen in de kerk .  Maar, wat is een dialoog nu precies? Het woord ‘dialoog’ is eigenlijk een containerbegrip. Het woord kan allerlei verschillende betekenissen hebben. Zo kan ‘dialoog’ de wijze van communiceren aangeven: een gesprek tussen twee mensen. Het woord kan ook een politieke lading meekrijgen. Zo gaf het ND een artikel deze kop mee: ‘ FARC: dialoog is enige oplossing ’.  Daarnaast is dialoog ook een relationeel begrip. In de contextuele benadering (Nagy) is dialoog een belangrijke term. Een dialoog is in die benadering de werkelijke ontmoeting tussen mensen. Door dialoog te koppelen aan ontmoeting is al veel gezegd. Ik schreef er al eerder over: over ‘ het geluk van de ontmoeting ’ en over ‘ mislukte ontmoetingen ’. En over een echte ontmoeting die niet beoordeelt en niet veroordeelt . Een dialoog is d...

Albert van Dieren schrijft in het boek ‘Als jij en ik wij worden’ (van Hans Groeneboer) over ‘de dialoog – als weg naar vernieuwd vertrouwen’. ‘Dialoog gaat over een wijze van in relatie zijn en niet over alleen maar praten met elkaar. Het gaat over in relatie zijn op een manier waarmee men zichzelf laat zien, zijn eigen waarheid inbrengt en tegelijkertijd ook blijft openstaan voor de ander en diens waarheid.’ Twee belangrijke pijlers waarop een huwelijk gebouwd dient te zijn, zijn: liefde en vertrouwen. Naast de beide partners komt er een derde identiteit bij namelijk het ‘wij’. ‘De mate waarin iemand investeert (AG: in het ‘wij’ en daardoor in de ander), heeft te maken met hoe liefde en vertrouwen als fundamentele pijlers ontwikkeld zijn in ieders persoonlijk leven.’ De begrippen ‘liefde’ en ‘vertrouwen’ worden verder uitgewerkt in dit hoofdstuk. Verschillen tussen een man en een vrouw zijn waardevol en maken onze verbinding ook waardevoller. ‘Probeer nooit van elkaar te verw...

‘Als jij en ik wij worden’ is een boek van Hans Groeneboer. De titel geeft al aan dat het boek over het huwelijk gaat. In het boek gaat Hans dieper in op de huwelijksrelatie en behandeld hij vragen als: Wat is een huwelijksrelatie? Wat maakt deze relatie uniek? Wat zijn gezonde voorwaarden? Wat mag je wel en wat mag je niet van elkaar verwachten? Veel mensen beginnen hun huwelijk met hooggespannen verwachtingen. Goede en terechte verwachtingen, maar ook met verwachtingen die in de praktijk onhaalbaar zijn. Die niet deugen, niet juist zijn. Verwachtingen zoals: We mogen geen ruzie maken of conflicten aangaan. We moeten zoveel mogelijk samen doen. We moeten altijd alles van elkaar weten. Hooggespannen verwachtingen kunnen dan onhaalbare idealen worden, die uiteindelijk kunnen uitmonden in onverschilligheid. De geschiedenis van het eerste huwelijk van Adam en Eva gebruikt Hans om allerlei basisprincipes van het huwelijk te beschrijven. Deze basisprincipes vormen de inhoud van zi...

Ik schreef al eerder over de recensie ‘ Is diversiteit in de kerk altijd goed? ’ van Hans Schaeffer. In dit artikel schrijft Schaeffer dat de waarheidsvraag altijd gesteld moet worden in de vorm van een vraag: lees ik de Bijbel goed, als ik meen dat zus of zo niet juist is? Dit doet mij sterk denken aan wat Dallas Willard in zijn boek ‘ Gods geheime plan ’ schrijft over ‘het verzoek als hart van gemeenschap’. Hij schrijft dit naar aanleiding van Mat. 7 : 7 – 11 . Ik schreef eerder dat van iets zeggen dat het dé waarheid is, gemakkelijk een manier kan zijn om je eigen gelijk af te dwingen. Jouw waarheid verhef je daarmee tot dé waarheid: eind van alle tegenspraak. Je forceert daarmee als het ware je eigen gelijk bij anderen. Zo met de waarheid omgaan, leidt niet tot verbondenheid. Het stellen van de waarheidsvraag in de vorm van een vraag heeft een heel andere werking. Willard schrijft er dit over: “Omdat ik ze niet langer probeer te forceren , wordt zuivere communicatie, ...

De afgelopen maanden maakte ik een cursusdag over ‘communicatie’ mee. De dag had als doel je bewust te worden van en je te trainen in communicatievaardigheden. Het was een boeiende dag waarvan ik veel geleerd heb. Vooral aan het volgende denk ik nog regelmatig terug: communicatie is óf aanvaarding / acceptatie óf afwijzing . Met ons spreken drukken wij aanvaarding óf afwijzing uit. Wat zal het een zegen zijn als wij ons hiervan wat meer bewust zouden worden en dit zouden toepassen in ons spreken. Wat zou het heilzaam zijn als ouders in de terechtwijzing van hun kinderen aanvaarding meegeven. Wat zou het constructief zijn als mannen en vrouwen in hun relatie acceptatie aan elkaar doorgeven. Wat zou het goed zijn als in de kerk (pastorale) gesprekken gekenmerkt worden door onderlinge aanvaarding en acceptatie in plaats van afwijzing. Ik snap nu ook beter dat Henry Cloud waarheid zonder genade (of liefde) veroordeling noemt. Het spreken van waarheid zonder aanvaarding (zonder g...

Ik hoor soms mensen zeggen dat ze dé  bijbelse waarheid (moeten) verdedigen. Op moeten komen voor de waarheid zoals die in de bijbel staat. Daar is op zich niets mis mee, maar weten ze wel zeker dat het om de waarheid gaat of is er sprake van hun waarheid? De bijbelse waarheid zoals zij die zien? In de gemeente waarvan ik lid ben, speelt een kwestie waarbij zustergemeentes een heel andere waarheid hanteren dan de gemeente waarvan ik lid ben. Zusterkerken dus die over dezelfde kwestie heel anders denken. Is dat niet een aanwijzing dat er bij ons in deze kwestie te snel gesproken wordt over de waarheid? En dat er sprake kan zijn van de waarheid zoals wij die zien in plaats van de waarheid? Iets het predicaat ‘ de bijbelse waarheid’ meegeven heeft nog een ander effect. Het zet de onderlinge communicatie op scherp. Een dialoog is daarmee nauwelijks meer mogelijk en daarmee de mogelijkheid van verbinding, onderlinge verbondenheid. Iemand zei eens: “ (…) als mens is h...

Is het altijd goed als iemand Bijbelse woorden spreekt? Of als mensen elkaar vanuit de Bijbel van repliek dienen? Ja toch! Het gaat toch om de Bijbel, om het ‘verdedigen’ van de Bijbelse waarheid?! Ds. Mark van Leeuwen denkt er toch anders over. Hij schrijft in de Reformatie [1] naar aanleiding van Spreuken 25 : 11 en 12: Het juiste woord op de juiste tijd is als een gouden appel op een zilveren schaal. Een wijze vermaning voor een luisterend oor is als een gouden ring, een sieraad van het zuiverste goud . Het gaat om het spreken op de juiste tijd . Dat heeft dus met timing te maken. ‘Wat je zegt, moet passen bij het moment.’ Het gaat ook om het spreken van het juiste woord . ‘Je kunt flinke brokken maken, zelfs met woorden van God.’ ‘Je moet ze doseren en goed timen, weten wie je voor je hebt en in welke situatie die persoon zich bevindt; en bidden of God je de juiste woorden in je mond wil leggen. Zulke gedoseerde woorden, woorden waar over nagedacht en waarvoor gebeden is, dat zi...

Ik schreef op mijn blog ‘ Zijn zoals Adam ’ over kwetsbaarheid. Ook de blog ‘ Hoe kwetsbaar is de kerk? ’ gaat over (het peilen van) kwetsbaarheid. Mijn blog ‘ Ongepland interactief moment ’ gaat vooral over het stellen van de juiste vraag om zo door te dringen tot de kern. Doordringen tot de kern is nodig om uit te komen bij het kwetsbare, het gekwetste in mensenlevens. Om duidelijk te krijgen waar het iemand om gaat. We geven door woorden een stukje van onze gedachten aan anderen. Dat heb ik gedaan met het schrijven van de genoemde blogs. Dat hebben anderen gedaan door hun reactie daarop te geven. Het is een vorm van je kwetsbaar opstellen. Je laat mensen in je hart kijken. Door te reageren vanuit anonimiteit geef je (wellicht onbewust) aan, dat we nog niet in alle opzichten een kwetsbare kerk zijn. Aan Anoniem en Sekel vraag ik in dit verband: waarom kom je niet voor je echte identiteit uit? Waarom stel je je niet kwetsbaar op? Ik schreef eerder dat niet een mening of standpunt ...

Ik kom nog een keer terug op het artikel ‘ Stresstest voor christenen? ’ van ds. Bas Luiten. Hij schrijft in het artikel dat ons kennen tekort schiet en verwijst daarbij naar 1 Kor. 13 : 9: “ want ons kennen schiet tekort en ons profeteren is beperkt. ” Zo zijn er volgens Luiten allerlei vragen te bedenken, waarop het antwoord niet exact of met zekerheid te zeggen is. Luiten noemt voorbeelden als: “We vieren geen sabbat meer maar willen wel gehoorzaam zijn aan het vierde gebod, hoe zit dat dan precies ? Als we het avondmaal vieren doen we dat als huisgezin van God. Maar waar ligt precies de grens tussen wie er wel of niet bij hoort?” Met deze voorbeelden geeft Luiten een ‘knipoog’ naar de verontrusten in de GKv die vinden dat het mis dreigt te gaan met de GKv. Het zijn ook anderszins geen toevallige voorbeelden. Over de zondag als rustdag in relatie tot het vierde gebod hebben altijd al twee verschillende meningen bestaan in de kerk. Wat het avondmaal betreft hebben we als GKv heel la...

Allereerst wens ik je een gelukkig (dat heeft alles te maken met genade) jaar toe! In de Reformatie haalt Bas Luiten een preek aan van Tim Keller. In die preek merkt Keller op, dat je geruime tijd mocht verschillen wat betreft je visie op Genesis (schepping). Volgens Keller is er de laatste tien, vijftien jaar hier verandering in gekomen. Er is een onderlinge hardheid ontstaan. Er wordt gesproken over fundamentalisten en vijanden van de waarheid. “Die onderlinge hardheid wordt steeds sterker. Dit is een hardheid die indruist tegen alles wat wij eerder geleerd hebben. Als jij gelooft dat je gered bent puur en alleen uit genade, zul je genadig moeten omgaan met mensen die andere inzichten hebben dan jijzelf. Ik wil dat Redeemer (AG: de kerk van Tim Keller) een gemeenschap is waar wij in genade dit soort discussies kunnen voeren.” Deze uitspraken van Keller komen op mij weldadig (hartverwarmend, heilzaam) over: genadig (!) omgaan met mensen die andere inzichten hebben dan jijzelf. En: de...

Ik heb de laatste tijd o.a. blogs geschreven over ‘ communicatie ’ en over ‘ een gesprek van hart tot hart ’. Hierover schrijft ook Ton Huttenga, studentenpredikant in Groningen, in de Reformatie: ‘Oordeel niet – aanvaardend pastoraat’. [1] Huttenga begint zijn artikel met te zeggen, dat het belangrijk is dat je als predikant (maar het geldt m.i. ook breder) écht dichtbij de mensen bent. Daarmee bedoelt hij niet zozeer dat je fysiek, geografisch dichtbij iemand bent. Het gaat hem hier om wat ik zou willen noemen: een gesprek van hart tot hart. Hoe doet je dat nou? Huttenga geeft het volgende antwoord: “Één van de belangrijkste middelen om te bereiken dat je écht dichtbij bent, is dat je niet oordeelt.” Hij verwijst daarbij naar het verbod van Jezus: “Oordeel niet, opdat er niet over jullie geoordeeld wordt.” [2] Het verbod (‘oordeel niet’) combineert Jezus met een waarschuwing: “opdat er niet over je geoordeeld wordt.” Vervolgens vult Jezus die waarschuwing concreet in: “Want op grond ...

In cv •koers (12/2009 – 1/2010) is een reportage opgenomen met de titel: ' De werkplaats van Waarom Jezus? ' Deze reportage gaat over de EO’s internetcursus ‘ Waarom Jezus? ’. Een cursus die als doel heeft om mensen met interesse in God via het internet stapje voor stapje verder te helpen. Daarbij worden de cursisten ondersteund door een zgn. e-coach. Bij de opzet van deze cursus is nagedacht over de manier waarop de boodschap optimaal overgebracht kan worden op de cursist. De mensen achter deze cursus zeggen daar o.a. het volgende over: “ Christenen zijn vaak gewend om al snel met bijbelteksten te komen en te gaan preken, maar dat trekken mensen in de 21e eeuw niet meer.” “(…) dat is heel snel de reflex van ons als christenen. Ja, aanwijzen wat fout is. Terwijl het ermee begint dat je met iemand in gesprek gaat: wat beweegt iemand, waarom gelooft hij of zij in bepaalde zaken? Dan ontstaat er ook ruimte om te vertellen waar je zélf in geloofd. ” Wat blijkt communicatie toch la...

In de laatste cv •koers (12/2009 – 1/2010) is een interview met Erik Borgman opgenomen: ‘ Stop met presteren, leer ontvangen ’. In dit interview doet hij een uitspraak die m.i. ook het onderwerp ‘communicatie’ raakt. “(…) als mens is het wezenlijk dat je de ontmoeting met ‘het andere’ of ‘de ander’ aankunt, dat je in staat bent je tot nieuwe inzichten te laten verleiden. Wie dat niet kan of wil, zit onwrikbaar vast in zijn eigen gelijk. Dat strijdt bovendien met het hart van het christelijk geloof, vindt Borgman: God is altijd groter dan wij, groter dan onze voorstellingen en ‘waarheden’ .” Als iemand onwrikbaar vast zit in zijn eigen gelijk, dan is communicatie nauwelijks zinvol te noemen. Dan blijft het bij het uitwisselen van standpunten. Dit is een vorm van communicatie die m.i. geen echt gesprek genoemd kan worden.

Dit weekend gebruikte ik o.a. om de nieuwe cv •koers (12/2009 – 1/2010) te lezen. Vooral de onderdelen die gaan over ‘communicatie’ vielen mij op. Reden daarvoor is, dat ik de afgelopen tijd bij herhaling m.i. verkeerde of gebrekkige vormen van communicatie meemaakte. Dus niet zozeer inhoudelijk maar kwa vorm, wat betreft de spelregels die van toepassing zijn op goede communicatie. In cv•koers schrijft Tjeerd Boersma over feedback. Feedback betekent volgens het artikel “terugkoppelen”. “ De ander attent maken van zijn of haar gedrag en het effect daarvan op jezelf. ” Bij feedback gaat het dus om gedrag en niet om de persoon die het gedrag vertoond. Dat wordt m.i. vaak vergeten. Mensen voelen zich soms verrassend snel persoonlijk geraakt door een vraag of een opmerking over hun gedrag of over wat ze zeiden of schreven. Het blijkt moeilijk te zijn om gedrag en persoon (identiteit) te scheiden. Ik denk, dat iemand van wie de identiteit stevig geworteld is in Christus gemakkelijker perso...