Arjan's blog

Ik las het boek In therapie bij Jezus van Anselm Grün. Het boek kreeg als ondertitel de helende kracht van bijbelse verhalen mee.   In de Inleiding schrijft Grün dat het hem daarbij gaat ‘in de eerste plaats om hoe wij in onze tijd in de ontmoeting met Jezus een ander beeld kunnen krijgen van onszelf’. “En het gaat er mij (AG: Grün) in de tweede plaats om hoe wij met onze psychische problemen Jezus vandaag de dag zo kunnen ontmoeten dat wij genezing ervaren.”   Grün schrijft dat het boek bedoelt is ‘voor mensen die op weg gaan om zichzelf beter te leren kennen’. “En het is bedoeld voor mensen die aan zichzelf lijden en een uitweg zoeken uit hun lijden. Maar ik (AG: Grün) schrijft dit boek ook voor mijzelf als pastor en voor alle mannen en vrouwen die andere mensen pastoraal begeleiden.” “En ik hoop dat ook therapeuten belangstelling hebben voor de therapeutische wijsheid van Jezus en bij Hem impulsen vinden voor hun eigen therapeutische aanpak.”   Met het boek wil...

In het boekje Spiritualiteit van beneden schrijven Anselm Grün en Meinrad Dufner dat er in de geschiedenis van de spiritualiteit o.m. twee stromingen of benaderingen te onderkennen zijn: een spiritualiteit van boven(af) en een spiritualiteit van beneden. Inhoud Het boekje heeft naast een Inleiding en een Besluit de volgende inhoud: Spiritualiteit van boven Het fundament voor een spiritualiteit van beneden a.  Bijbelse voorbeelden b. De monastieke traditie c. De regel van de H. Benedictus d. Psychologische aspecten van een spiritualiteit van beneden e.  Spiritualiteit van beneden in de sprookjes Ontwikkeling van een spiritualiteit van beneden a. De dialoog met gedachten en gevoelens b. Het gesprek met mijn ziekte c. De omgang met mijn wonden en kwetsuren d. De ervaring van de machteloosheid en de mislukking e.  Spiritualiteit van beneden en de gemeenschap Deemoed en humor als grondkenmerk van het christelijk bestaan Spiritualiteit van boven ‘De spiritualiteit van bo...

Dallas Willard zegt ergens in zijn boek ‘Gods geheime plan – De herontdekking van een leven met Jezus’ dit: “ We kunnen zelfs door een wonder niet geloven in iets leegs of vaags, laat staan dat we ernaar kunnen handelen.” Ik denk dat hij daar (o.a.) mee aangeeft, dat geloven in een vage God, in een Godsbeeld waar wij nauwelijks of geen woorden aan kunnen geven, dat dat ondoenlijk is. Niet vol is te houden. Ook zal ons handelen niet veranderen, beïnvloed worden door ons geloof als wij een vaag Godsbeeld hebben. Maar is dat niet één van de redenen dat veel (?) mensen worstelen met hun geloof: ze hebben geen beeld bij en van God? God is abstract, vaag voor hun. Ze kunnen zich geen voorstelling maken van hun God. Maar Jezus Christus is niet alleen naar de aarde gekomen om te sterven voor zondaars, maar ook om te laten zien wie God is. Jezus is het evenbeeld van God. Kijk naar Jezus en wij zien God. God behoeft niet vaag te zijn voor ons. Grün schrijft aan het eind van zijn ...

Anselm Grün schreef het boek ‘Beelden van Jezus’. Hij schreef het boek omdat hem (en zijn broeders in het klooster) duidelijk was geworden hoeveel clichés er van Jezus zijn. ‘Zijn persoon, zijn leven en zijn werkelijke betekenis worden nauwelijks nog waargenomen.’ Met zijn boek wil Grün ons Jezus laten zien zoals Hij werkelijk was en belangstelling wekken voor de rabbi uit Nazaret. Hij wil met zijn boek de mensen stimuleren om zich opnieuw met Jezus bezig te houden. In het boek ‘Beelden van Jezus’ beschrijft Grün 50 beelden van Jezus. Daarbij gaat het om bekende (traditionele) beelden als Jezus - het brood, Jezus – het licht, Jezus – de goede herder, maar ook onbekende als Jezus – de wildeman, Jezus - de exorcist e.a. Grün heeft er bewust voor gekozen om geen ‘systematische geschiedenis of theologie van Jezus te schrijven’, maar beelden van Jezus. ‘Beelden willen een nieuw perspectief bieden zodat we op een andere manier naar Jezus kijken. Beelden laten iets van Jezus zien ...

Ook Paul van Geest schrijft in zijn column ‘ Reprimande en vergeving ’ in het ND over oordelen (in de zin van ‘terechtwijzen’). “Zo schrijft Augustinus in het vijfde hoofdstukje van dit werk (AG: Praeceptum) dat iemand een ander mag terechtwijzen als deze inderdaad nalatig is geweest of laakbaar gedrag heeft getoond. Maar hij voegt daaraan toe dat de terechtwijzer moet oppassen voor zijn eigen harde woorden.  Voordat deze zijn woorden van terechtwijzing heeft uitgesproken moet hij al wél weten met welke genezende woorden hij de harde woorden verzacht. Augustinus acht het dus ontoelaatbaar dat iemand slechts kapittelt zonder de reprimande af te sluiten met woorden waaruit vergevingsgezindheid blijkt.” Dallas Willard haalt in zijn boek ‘Gods geheime plan – De herontdekking van een leven met Jezus’ de heilige Dominicus aan en zegt over hem: “Hij berispte overtreders rechtvaardig en zo liefdevol dat niemand ooit opstandig reageerde op zijn correcties en bestraffing.” En Paulus ...

Anselm Grün geeft in zijn boek ‘Benedictijnse regels – voor een gelukkig leven’ een voorbeeld van een gouden regel vanuit de Bijbel ( Matteüs 7 : 12 ): Behandel anderen dus steeds zoals je zou willen dat ze jullie behandelen . “Het is een gouden regel, omdat hij het leven aangenamer maakt en omdat hij ons leven iets van de glans van volmaaktheid en volledigheid geeft.” Wat een mooi en sprekend voorbeeld is dit! Stel je eens voor dat wij vanaf nu ons zouden laten leiden door deze regel: behandel anderen zoals jezelf behandeld zou willen worden . Het leven zou er drastisch anders uit gaan zien. Relaties zouden herstellen. Verdorde gemeenschappen zouden opbloeien. We zouden alleen nog maar eerlijk zaken met elkaar doen. Het percentage echtscheidingen zou teruglopen, etc., etc. Grün heeft gelijk: het leven zou iets van de glans van volmaaktheid en volledigheid terugkrijgen. De praktijk is echter weerbarstig. Wij passen deze gouden regel onderling niet altijd toe. Wij hanteren e...

Anselm Grün schreef het boekje ‘Benedictijnse regels – voor een gelukkig leven’. Het boekje is een uitwerking van de vraag: Hoe kan de mens gelukkig zijn? Grün geeft aan dat geluk niet gekocht kan worden, maar verkregen kan worden door een ‘innerlijke weg’ te bewandelen. “Een belangrijke weg naar het geluk loopt via de deugden, die de mens helpen om zijn leven te laten deugen. Het zijn grondhoudingen, die de mens houvast geven. Het zijn waarden, die het leven waardevol maken.” Het zijn volgens Grün uitgangspunten, die het leven de oorspronkelijke glans geven die het van Godswege toekomt. “Het zijn gouden regels.” Grün schrijft dat de mens regels nodig heeft die zijn leven ordenen en in orde brengen, die het leven richting geven. Hij geeft vanuit de Bijbel ( Matteüs 7 : 12 ) een voorbeeld van zo’n gouden regel: Behandel anderen dus steeds zoals je zou willen dat ze jullie behandelen . “Het is een gouden regel, omdat hij het leven aangenamer maakt en omdat hij ons leven iets ...

Op mijn blog ‘ mislukte ontmoeting ’ schreef ik over het boekje ‘Benedictijnse regels – voor een gelukkig leven’ van Anselm Grün. Ik schreef over echte ontmoetingen en mislukte ontmoetingen. Grün stelt in zijn boekje dat het niet beoordelen en niet veroordelen een kenmerk is van een ware ontmoeting. Een echte ontmoeting “ontlokt juist het goede aan de ander.” In plaats van de ander te willen veranderen, accepteer je hem of haar onvoorwaardelijk. “En juist deze ervaring van acceptatie biedt de ander de mogelijkheid tot verandering. Wanneer ik de ander echter wil veranderen, dan ervaart hij dat als de boodschap: ‘Ik ben niet goed zoals ik ben. De ander wil me alleen maar aanvaarden als ik anders ben.’” Het Bijbels verhaal over Jezus en de tollenaar Zacheüs noemt Grün hierbij ter illustratie. “Jezus zegt tegen de kleine tollenaar Zacheüs, die zijn minderwaardigheidscomplexen probeert te compenseren door zoveel mogelijk geld bijeen te schrappen, dat hij mag zijn zoals hij is. Dat verand...

Grün schrijft in het op mijn blog ‘ Het geluk van de ontmoeting ’ genoemde boek over geslaagde ontmoetingen, over ontmoetingen waarbij mensen ons schade willen toebrengen, over mislukte ontmoetingen en ontmoetingen die een strijd zijn. Hij schrijft over ontmoetingen die ons diep raken en over ontmoetingen tussen een man en een vrouw. En over de diepste ontmoeting die we mogen ervaren: de ontmoeting met God. Een ontmoeting kan mislukken doordat je op een bepaalde manier naar de ander kijkt. Zo kun je met een vooringenomen blik naar iemand kijken. Grün schrijft dat bij een ware of echte ontmoeting je altijd open moet staan voor het nieuwe en onbekende. “In de ontmoeting ben ik bereid om mezelf in twijfel te trekken en me te laten veranderen. Als ik de ontmoeting met vooringenomen beelden en mening inga, zal die mislukken.” Een ontmoeting mislukt nogal eens omdat we in die ontmoeting de uniciteit van de ander niet zien. “We nagelen hem vast op onze zienswijze.” Volgens Grün slaagt een o...

In het boek ‘Benedictijnse regels voor een gelukkig leven’ schrijft Anselm Grün over grondhoudingen die de mens nodig heeft om geluk te ervaren. Over gouden regels die ons leven aangenamer maken en ons leven iets van glans van volmaaktheid en volledig geven. Over uitgangspunten die ons leven de oorspronkelijke glans geven die het van Godswege toekomt. Eén van de gouden regels die hij beschrijft is ‘het geluk van de ontmoeting’. Grün schrijft daar o.a. dit over: “Voor Martin Buber waren de ontmoeting met andere mensen en de ontmoeting met God er belangrijke voorwaarden voor dat de mens zichzelf vindt, dat hij zijn eigen ik kan ontdekken. Zijn beroemde stelling was: 'Ik word door jou.' In de ontmoeting ervaar ik wie ik werkelijk ben. In de ontmoeting vind ik de weg naar mijn ware ik. Een ware ontmoeting bevrijdt me van alle rollen die ik speel en van alle maskers die ik opzet.” In het hoofdstuk over ‘het geluk van de ontmoeting’ haalt Grün allerlei verhalen aan vanuit de Bijbe...

Ik wil graag wat citeren van Anselm Grün uit zijn boek Paulus – Ervaring als kern van het christelijk geloof. Hij schrijft daarin het volgende: “Van Paulus zouden we kunnen leren om met eerbied de mensen van andere religies tegemoet te treden en moeite te doen om hen in hun geloof en hun doen en laten werkelijk te begrijpen en hun ervaringen, die zij op hun spirituele weg opdoen, serieus te nemen.” “Pas dan kunnen we spreken over ons eigen geloof. Dan zullen we er niet als vanzelfsprekend van uitgaan dat alleen wij gelijk hebben. We moeten juist eerder, met Paulus, kritisch blijven letten op onze eigen weg. Zo heeft Paulus immers zijn eigen weg als farizeeër, die hij aanvankelijk met het grootste enthousiasme was ingeslagen, steeds kritischer bekeken en ingezien hoeveel projectie van menselijke behoeften wel in die weg staken.” “De dialoog met andere religies dwingt ons om het eigen geloof te louteren en het wezen van ons geloof te ontdekken. We zullen ons geloof dan niet betweterig ve...

De laatste jaren hebben veel broers en zussen onze gemeente ingewisseld voor een andere gemeente (inmiddels zijn zo’n 120 – 130 mensen vertrokken). Ook nu weer staat er een uittocht van gemeenteleden voor de deur. Hoe komt dit toch? Wat kunnen wij als gemeente daaraan doen? Grün geeft op deze vragen een antwoord. Hij schrijft in 'Spiritualiteit van beneden' dat daar waar er iets wringt, waar broers en zussen ontevreden zijn, waar zij mopperen, daar kunnen wij ontdekken welke blokkaden er zijn in de gemeenschap, maar ook welke krachten er werken. De mopperaars en ontevreden broers en zussen houden de gemeenschap steeds een spiegel voor. In een organisme wordt altijd het meest zwakke lidmaat ziek. Maar die ziekte zegt iets over het hele organisme. Zo is het ook in een gemeenschap. Daarom is het juist belangrijk om in de kerk je bezig te houden met de ontevredenen en de mopperaars en het gesprek met hen aan te gaan. Om zo te reflecteren op jezelf als gemeenteschap. Tot nu toe lijk...

“Maar moeten we dan niet opkomen voor de waarheid, en waarschuwen voor wat afwijkt van Gods weg? Natuurlijk, maar daarover moeten we een gesprek voeren. Begrip voor elkaars beweegredenen ontstaat namelijk nooit door venijnige epistels waarin het ongelijk van onze tegenstanders wordt bewezen. Dat ontstaat alleen door elkaar in de ogen te kijken en elkaar gezamenlijk te herkennen in het horen bij Christus omdat we gered zijn door zijn bloed. Vanuit die herkenning en erkenning is het mogelijk om veel met elkaar te bespreken en ook om elkaar op dingen aan te spreken. Wel degelijk elkaar leren en terechtwijzen dus, maar het sleutelwoord daarbij is de liefde.” [1] Ik vind 1 Korintiërs 13 in dit verband altijd weer ontdekkend. Al kun je alle talen in de wereld spreken, kun je profeteren, doorgrond je alle geheimen, bezit je alle kennis, heb je geloof waarmee je bergen kunt verzetten, als je de liefde niet heb, dan ben je helemaal niets. Je wordt dan vergeleken met een dreunende gong of een s...

In zijn boek stelt Keller de vraag: “ Waarom zet Jezus het verhaal zo in elkaar dat een van beiden gered wordt, weer in de juiste relatie tot zijn vader komt te staan, en de ander niet (het gebeurt althans niet voor het eind van het verhaal)? ” Grün geeft een mooi en duidelijk antwoord op deze vraag. [1] “Daar waar wij aan het einde van onze mogelijkheden zijn, waar er niets meer voor ons opzit dan ons over te geven, daar kan onze relatie tot Christus groeien, daar krijgen wij een vermoeden hoe wij helemaal op Hem zijn aangewezen. Daar groeit het verlangen naar onze Verlosser en Heiland.” “(…) waar de mens niets heeft, staat hij open voor de gave van de goddelijke genade. Jezus prijst de armen zalig, die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid, die treuren, die niet kunnen bouwen op zichzelf en op eigen kracht, maar die helemaal aangewezen zijn op Gods genade.” De jongste zoon zat diep in de ellende en kwam toen tot bezinning en zijn hart ging uit naar zijn vader. De oudste zoon ken...

Dat de jongste zoon fout is, dat behoeft weinig betoog. Maar wat is dan de fout van de oudste? Oudste zonen zijn God niet gehoorzaam om God zelf te krijgen. Zij hebben in hun streven om alle geboden te onderhouden geen oog voor God, maar alleen voor zichzelf. Zij zijn er van overtuigd, dat zij uit eigen kracht Gods geboden kunnen vervullen. Het gaat hun minder om de ontmoeting met God dan om zelf rechtvaardig te zijn en de wet te vervullen. “Ook al willen ze alles voor God doen, toch hebben zij God niet nodig. Het voldoen aan de norm en het zelf gestelde ideaal geeft voor hen de doorslag.” [1] Zo is de oudste zoon (evenals de jongste zoon) zijn eigen Verlosser en Heer en heeft hij Christus niet nodig. Het zijn twee soort van zelfverlossing. Toch zijn beide soort niet even gevaarlijk. De jongste zoon ziet in dat hij een heiloze weg is ingeslagen en keert op zijn schreden terug. “De oudste zoon is meer verblind voor wat er aan de hand is. en daarom is het oudstezoonschap of Farizeeërsch...

Ik las dit: “ Ik moet denken aan het boek Le petit prince. Schrijver Antoine de Saint-Exupéry betoogt daarin dat als je een schip wilt bouwen, geen mensen bij elkaar moet brengen om hout aan te slepen, werktekeningen te maken en taken te verdelen. Leer ze te verlangen naar de zee, dan komt het schip vanzelf. Dat is onze opdracht als kerk: verlangen oproepen om in de nabijheid van de Here God te zijn. ” [1] Jos Douma schrijft op zijn weblog over ‘ spirituele gemeenteopbouw’ . Het zegt daar o.a. dit: “ Dan wordt duidelijk dat het uiteindelijk niet gaat om visievorming en nieuwe structuren, maar om verandering van mensen. Maar hoe veranderen mensen? Hoe kunnen mensen groeien in Christus? Hoe wordt de gemeente echt een vindplaats van liefde en spiritualiteit? Hoe kan een predikant inhoud geven aan een prediking die transformerende kracht heeft? ” Beide citaten zeggen m.i. hetzelfde: het gaat niet zozeer om nieuwe, veranderde structuren (hout, werktekeningen, taken verdelen), maar om een ve...

Ds. Bas Luiten schreef twee artikelen in de Reformatie over (geestelijk) leidinggeven. Daarvoor las hij het boekje Bezielend leiding geven van Anselm Grün. Wat mij opvalt, is dat Luiten o.a. schrijft over ‘angst’. Een thema dat ook door Wubbo Scholte (ND 1 november, ‘ Kerkelijke regelzucht nekt het geloof ’) genoemd werd. Luiten haalt met instemming Grün aan. “Anselm Grün spreekt over perfectionisme als vorm van angst. Hij schrijft: ‘Er zijn mensen die maar geen beslissing kunnen nemen omdat ze perfectionistisch zijn. Ze zijn bang om fouten te maken. (…) Omdat mensen nooit een fout durven maken, durven ze geen beslissing te nemen. Ze wachten tot anderen de knoop doorhakken. Maar juist door een beslissing steeds maar uit te stellen om vooral geen fouten te maken, gaat alles mis. (…) In de angst om beslissingen te nemen draait alles alleen maar om jezelf en je eigen onfeilbaarheid. (…) Besluiteloosheid is de grootste blokkade voor goed leiderschap.’” Volgens Luiten (en hij volgt Grün da...

In de EO Visie van deze week (18 t/m 24 oktober) is een interview opgenomen met Anselm Grün. Voor degene die hem niet kennen: Anselm Grün is doctor in de theologie en benedictijner monnik. Ook is hij de economisch directeur (kellenaar) van de benedictijner abdij van Münsterschwarzach in Duitseland. Een mooi interview met een bijzonder mens. Hij zegt in dit interview behartigenswaardige zaken. Een paar zinnen neem ik hieronder over uit het interview. “De rust kun je niet vasthouden, alleen ervaren. Zorg dat je heilige tijd met God hebt, al is het maar vijf minuten per dag, en maak dat tot een ritueel. Het is een tijd waarin de wereld geen vat op je heeft en je werkelijk God kunt zoeken. En ga met je innerlijke beeld aan de slag. Laat je vullen met de Heilige Geest in plaats van met een oordeel over jezelf. Veel mensen ervaren God niet omdat ze zichzelf niet onderzoeken. Je mag voor Hem zijn wie je bent en je hoeft je niet anders voor te doen. Dat geeft mij vrijheid. Deze vrijheid is v...