Arjan's blog

Tim Keller schrijft in hoofdstuk 8 van zijn boek Vergeven over het begrijpen van de ‘diepgravende psychologisch-geestelijke situatie van de vijgenbladeren’. Met het woord ‘vijgenbladeren’ refereert hij aan de zondeval zoals beschreven in Genesis 3 : 7 – 10. Na die zondeval regen Adam en Eva vijgenbladeren aan elkaar en maakten er lendenschorten van. “Ze voelen tot in het diepst van hun wezen dat er iets met hen aan de hand is, iets wat ze niet kunnen goedpraten. Nu willen ze zichzelf wanhopig graag bedekken, zelf invloed uitoefenen op wat anderen van hen zien, en de waarheid over wie ze zijn zelfs voor elkaar verbergen.”   De illusie van de onechte ik werd zo geboren uit de zondeval van Adam en Eva. Volgens Benner ( Gods geschenk jezelf te mogen zijn ) is “de kern van het onechte ik (…) een verlangen om een zelfbeeld en een manier van omgaan met de wereld te presenteren”. “We leren te doen alsof.” Datgene wat als rol start, verandert in een identiteit. “In het begin weerspiegel...

Als vervolg op mijn vorige blog geef ik hier een samenvatting van deel 3 van het boek Vergeven van Tim Keller.   Deel 3 van het boek, Vergeving in de praktijk brengen , wordt gevormd door de hoofdstukken 8 tot en met 11. De ‘verticale’ vergeving vormt voor christenen een uitzonderlijk krachtige motivatie om andere vergeving te schenken, en laat zien hoe je dat doet. Omdat volgens Keller dit van groot belang is bij het schenken van vergeving aan anderen, diept hij dit uit in de hoofdstukken 8 en 9 .   In hoofdstuk 8 schrijft Keller o.a. over het begrijpen van schuld en schaamte. “We kunnen zeggen: ‘Ik geloof niet in zonde, ik geloof niet in schuld,’ en toch is er een stem in ons die ons een lafaard noemt, die ons een dwaas noemt, die ons beschaamd doet staan, die ons laat uitspreken dat we tekortschieten.” De seculiere cultuur geeft geen verklaring voor dit gevoel. De Bijbel wel.   Als Adam en Eva zondigen in het paradijs, dan ervaren ze direct een gevoel van s...

Als vervolg op mijn vorige blog geef ik hier een samenvatting van deel 2 van het boek Vergeven van Tim Keller.   ‘De hoofdstukken 5 tot en met 7 vormen deel 2 van het boek: Vergeving begrijpen. Naar aanleiding van het Oude Testament stelt Keller in hoofdstuk 5 de vraag: “Hoe is vergeving, tegen de achtergrond van wat we over Gods heiligheid en rechtvaardigheid weten, überhaupt mogelijk?” Er is hier sprake van een paradox. “God is beide : Hij is zowel een God van liefde als een God van toorn, en het kruis is de plek waar we zien hoe deze twee niet met elkaar op een gespannen voet staan maar juist samenwerken om de wereld te redden.”   Wij vinden het moeilijk om toorn en liefde hand in hand te laten gaan. Onze boosheid is echter een andere dan Gods boosheid. Bij onze boosheid gaat het vaak over ons gekwetst zijn. Over ons imago, onze ego e.d. De wet van God “is een opdracht om op de juiste manier, in de juiste mate volmaakt lief te hebben”. “Als je je daar niet aan ho...

Ik las het boek Vergeven van Tim Keller. Het boek kreeg als ondertitel mee: Waarom zou je? En hoe doe je het?   Het boek kent de volgende indeling:  Inleiding – Zonder vergeving geen toekomst Deel 1 – Vergeving verliezen en vinden Deel 2 – Vergeving begrijpen Deel 3 – Vergeving in de praktijk brengen Epiloog In een drietal blogs geef ik een samenvatting weer van het genoemde boek. In deze blog het onderdeel Inleiding en Deel 1 .  In de inleiding schrijft Keller dat wij tegenwoordig een probleem ervaren met vergeving. Er is sprake van een paradox tussen vergeving en gerechtigheid. Wij hebben “het gevoel dat we moeten kiezen voor het een ten koste van het ander”. Anderzijds lijkt de menselijke behoefte aan vergeving onuitwisbaar te zijn.  In hoofdstuk 1 geeft de schrijver uitleg over de gelijkenis van de dienaar die niet wilde vergeven (Mat. 18 : 21-35). Dit Bijbelgedeelte “laat zien hoe een daad van vergeving, (…), nog steeds verkeerd gebruikt kan wor...

Na het schrijven van twee blogs naar aanleiding van het boek Galaten van Tim Keller had ik het gevoel nog niet klaar te zijn met het boek. Ik de kern van het boek nog niet te pakken had. Daarom deze derde blog over het boek Galaten.   Kern christelijk evangelie Keller schrijft dat de kern van het christelijk evangelie deze is: ‘je situatie is zo hopeloos dat je een reddingsoperatie nodig hebt waar je zelf helemaal niets aan bijdraagt’. En: ‘God zorgt in Jezus voor die reddingsoperatie, die je oneindig veel meer geeft dan elke valse redding waar je diep vanbinnen naar verlangt’. In het Bijbelboek Galaten veroordeelt Paulus elke leer die niet hierop gebaseerd is. In Galaten werd geleerd dat God je aanvaarde en dat daarvoor ‘Christus-plus-nog-wat nodig was’. Het gaat in het christelijk geloof om wie je bent in Christus (binnenkant – identiteit), niet om wat je voor God doet (buitenkant – gedrag). Gedrag (zowel morele inspanningen als morele fouten) voegt niets toe aan onze re...

Tim Keller schrijft in zijn boek Galaten n.a.v. Galaten 5 : 26 over gevoelens van superioriteit en van minderwaardigheid.    ‘Uitdagen’ “is de houding van iemand die ervan overtuigd is dat hij superieur is, die neerkijkt op de ander die in zijn ogen zwakker is”. “’Benijden’ doe je vanuit een houding van minderwaardigheid; je benijdt iemand van wie je het gevoel hebt dat hij boven je staat, tegen wie je opkijkt.”   “In beide gevallen (AG: superieur en minderwaardigheid) ben je voortdurend gericht op wat de ander doet met jouw imago en jouw gevoel (…).”  “Zowel een meerwaardigheidscomplex’ als een minderwaardig-heidscomplex komt dus in wezen voort uit onzekerheid en minderwaardigheid. Het zijn gewoon twee uitingsvormen van ons verlangen om onszelf op een voetstuk te plaatsen, om ons waardevol te voelen als mens.”   “Maar het evangelie creëert een nieuw zelfbeeld, (…).” “Het maakt me klein tegenover alle andere mensen door me te vertellen dat ik een zondaa...

Ik las het boek Galaten van Tim Keller. In het boek wordt het Bijbelboek de brief aan de Galaten uitgelegd en toegelicht.    Keller schrijft in dit boek o.a. dat het belangrijk is te beseffen hoe diep de brief aan de Galaten ingaat op de problemen van raciale en culturele scheidslijnen en andere sociale aspecten van het christelijk leven. “De waarheid van het evangelie is niet alleen van belang voor de ivoren toren, voor de collegezaal en voor scripties; zij doet ertoe in het leven van alledag, in het hart en in het gezin, in de omgang met andere gemeenteleden en met collega’s.” Keller schrijft deze zinnen in een alinea die begint met de opmerking dat “de brief aan de Galaten te veel opgevat is als een nogal academisch debat over de leer”.    Die raciale en culturele scheidslijnen en andere sociale aspecten komen dan ook aan bod in zijn boek. Dat vind ik sowieso bijzonder aan Keller’s boeken. Het zijn niet alleen theologisch leerboeken, maar gaan ook over het le...

Ik las het boek Hoop in bange tijden – De betekenis van Jezus’ opstanding van Tim Keller. Hieronder heb ik het boek samengevat. De titel van het boek geeft het al aan: het boek is door Keller geschreven in een tijdperk van angst en onzekerheid. Zowel maatschappelijk als persoonlijk: Keller heeft tijdens het schrijven van het boek ‘te dealen’ met de diagnose alvleesklierkanker. “Dood, pandemie, onrecht, sociale stagnatie – we hebben opnieuw een kiezelsteen van hoop nodig.” Keller wil ons die hoop aanreiken in zijn boek. Keller schrijft dat dit de ‘grondthese’ is van zijn boek: dat de opstanding van Jezus Christus zowel de kracht als het patroon biedt voor een leven dat verbonden is met Gods toekomstige nieuwe schepping. In hoofdstuk 1 - Vaste hoop werkt Keller uit dat het christendom een historisch, redelijk en genadig geloof is. Hij benadrukt de historiciteit van de kruisiging en opstanding van Jezus Christus en zet deze tegenover het gedachtegoed van het liberale christendom....

Het onderwerp van afgoden naar zonde is één van de onderwerpen die m.i. een belangrijke rol speelt in het boek  Genadeloos goed van Arie de Rover. Ik schreef in mijn blog dat ik steeds meer op zoek ben naar het probleem-achter-het-probleem. Zo is zonde niet zozeer het probleem, maar afgoden is het ‘probleem’. Het lief hebben van afgoden leidt tot zonde. Wil je zonde nalaten, dan moet je je afgoden opsporen en wegdoen uit je leven. Arie behandelt dan ook in Genadeloos goed in de hoofdstukken 3 tot en met 7 allerlei verschillende afgoden . Vooral Tom Wright met zijn boek Goede Vrijdag – de dag dat de revolutie begon heeft mij doen beseffen hoe afgoden en zonde zich ten opzichte van elkaar verhouden. “’De Zonde’ is dus niet gewoon overtreding van Gods regels. Het is het uitvloeisel (AG: gevolg?) van afgoderij (p.300).” Zonde is een symptoom van een dieper liggend probleem, namelijk afgoderij. Je focussen op zonden is te oppervlakkig en gericht op symptoombestrijding. Het proble...

Het onderwerp van identiteit naar gedrag is één van de onderwerpen die m.i. een belangrijke rol speelt in zowel Genadeloos goed als in het eerste boek van Arie de Rover: Leven na de genadeklap . Ik schreef in mijn vorige blog dat ik steeds meer op zoek ben naar het probleem-achter-het-probleem. Gedrag is niet het ‘probleem’. Gedrag komt voort (o.a.) vanuit je identiteit. Wil je gedrag duurzaam veranderen, dan moet je starten bij je identiteit. Dat is niet een soort hype die bij Arie vandaan komt. Wij lezen dit principe ook bij Dallas Willard in zijn boek Gods geheime plan . Ik schreef daar al eerder over: “Juist omdat Jezus inzicht heeft in de structuur van de menselijke ziel, heeft Hij het over de oorzaken van onze fouten en niet over de daden zelf. (…) Hij wist heel goed dat het probleem van het menselijke bestaan niet zit in onze verkeerde daden, ook al wordt dat voortdurend zo gebracht. Onze daden zijn slechts een symptoom, (…).” “Hij (AG: Jezus) wist dat we de wet niet ku...

Ik heb Genadeloos goed van Arie de Rover een aantal keren nu gelezen. Ik vind het een heel bijzonder boek en merk dat de inhoud me raakt. Dat komt o.a. omdat de inhoud voor mij klopt, op een fundamenteel niveau juist is. Omdat ik, daar waar het boek over gaat, in de loop van de jaren meer en meer ben gaan begrijpen. Het is al vele jaren geleden dat ik Arie dit verhaal van ‘genade’ hoorde vertellen. Dat moet een mannenweekend in oktober 2009 zijn geweest. In 2010 vertelde Arie het verhaal opnieuw in mijn kerkelijke gemeente. In november 2021 las ik zijn boek Leven na de genadeklap . En nu dus zijn nieuwe boek Genadeloos goed . Arie is op dit genade-spoor geraakt en daarbij geïnspireerd door Tim Keller . Ik las zijn eerste in het Nederlands vertaalde boek In alle redelijkheid eind 2008 en heb nu 14 boeken van hem in mijn boekenkast staan. Ik herken in Arie’s boeken het gedachtegoed van Tim Keller. Tim z’n boeken zijn goed leesbaar, maar wel wat ‘academischer’ van opzet en taalgebru...

Ik schreef in mijn vorige blog over het hiernamaals. Aan het eind van die blog vroeg ik mij af: Is er nog een andere versie van het verhaal: opgaan, blinken en verzinken en na de dood is het over en uit?   Volgens Keller wel; hij schrijft daarover in zijn boek Bij je volle verstand – Een uitnodiging voor sceptici . Daarover meer in deze blog.   Geloof Zoals gezegd in mijn vorige blog: Of je nu wel of niet gelooft in een hiernamaals, bij beide varianten is er sprake van geloof. Geloof in de betekenis van, dat beide varianten niet (wetenschappelijk) bewezen kunnen worden. Je kunt dus geloven dat er een hiernamaals is, maar zeker weten doe je niet! Je kunt het niet bewijzen. Angst voor de dood Een meerderheid van de mensen is bang voor de dood. Waarom eigenlijk? Als de dood gewoon bij het leven behoort, waarom zou je er dan bang voor zijn? Keller geeft daarop een aantal antwoorden. Een reden om bang te zijn over de dood is dat het (liefdes)relaties opbreekt. Relaties geven b...

I k zag laatst een interview met een BN-er. In dit interview kwam o.a. het overlijden van zijn partner aan de orde. Het ontroerde hem zichtbaar. De BN-er gaf te kennen dat hij niet geloofde in een hiernamaals. Is er een hiernamaals? Of is alles over en voorbij als je overlijdt? Hoort de dood onvermijdelijk bij het leven en is het iets waar je niet bang voor behoeft te zijn?  Er zijn mensen die het met de BN-er eens zullen zijn: er is geen hiernamaals. Ze zullen (wellicht) zeggen dat de dood onvermijdelijk bij het leven hoort. Het is zoals het is en daarom ben ik er niet bang voor. Klaar! Ik probeer hieronder antwoorden te vinden vooral vanuit het boek van Tim Keller - Bij je volle verstand – Een uitnodiging voor sceptici. Geloof De hierboven genoemde BN-er geeft er op een juiste manier woorden aan: hij geloofde niet in een hiernamaals. Geloof in de betekenis van niet bewezen kunnen worden. Je kunt wel geloven dat er geen hiernamaals is, maar zeker weten doe je het niet! Angs...

Tim Keller schreef het boek Preken – Geloof overbrengen in een sceptische tijd . De ondertitel geeft al aan, dat het boek niet alleen over preken gaat. Iets wat doorgaans door een predikant wordt gedaan. Het boek is voor “iedereen die worstelt met hoe je op wat voor niveau dan ook de levensveranderende boodschap van de Bijbel moet overbrengen op mensen in een tijd die steeds sceptischer wordt”.   Hoofdstuk 6 – Christus verkondigen en het hart aanspreken gaat wel specifiek over preken. Keller omschrijft het doel van een preek als volgt: “Dus het doel van de preek kan niet zijn alleen maar de waarheid helder krijgen zodat het verstand die kan begrijpen, maar ook ervoor zorgen dat de waarheid begrepen wordt en werkelijkheid wordt op hartsniveau”. Preken moet aankomen op hartsniveau. Er moet zo gepreekt worden, “dat mensen ‘diep in het hart geraakt’ worden”. Waarom? Omdat dat wat het hart raakt ook de gevoelens en het gedrag zal bepalen.   Vervolgens voert Keller Jonathan Edw...

Ik schreef in mijn vorige blog over je Zelf (je identiteit) in relatie tot het christendom. Over zelfexpressie, zelfvalidatie en de ultieme vorm van zelfvalidatie zoals het christendom die aanreikt. Keller gaat in een ander boek van hem (Bij je volle verstand – een uitnodiging voor sceptici) verder in op deze christelijke identiteit (het Zelf). Hij besteedt in genoemd boek twee hoofdstukken aan identiteit: hoofdstuk 6 over Het probleem van het zelf en hoofdstuk 7 over Een identiteit waar je niet onder gebukt gaat en die anderen niet uitsluit . Hoofdstuk 7 gaat over die christelijke identiteit. Opnieuw de vraag: wat voegt het christendom nu toe aan je identiteit? Structurele (on)zekerheid Het Zelf baseert zich volgens Keller doorgaans op succes of prestatie of op een of andere (liefdes)relatie. Bij relaties kun je denken aan je ouders of je kinderen of je partner. Maar of je van deze relaties bevestiging en erkenning krijgt, is de vraag. Het zijn onzekere bronnen van liefde en waa...