Arjan's blog

Ik heb op m’n blog al eens geschreven over ‘de dialoog’. Over de dialoog in een huwelijk . Over de dialoog als manier waarop er omgegaan kan worden met verschillen in de kerk .  Maar, wat is een dialoog nu precies? Het woord ‘dialoog’ is eigenlijk een containerbegrip. Het woord kan allerlei verschillende betekenissen hebben. Zo kan ‘dialoog’ de wijze van communiceren aangeven: een gesprek tussen twee mensen. Het woord kan ook een politieke lading meekrijgen. Zo gaf het ND een artikel deze kop mee: ‘ FARC: dialoog is enige oplossing ’.  Daarnaast is dialoog ook een relationeel begrip. In de contextuele benadering (Nagy) is dialoog een belangrijke term. Een dialoog is in die benadering de werkelijke ontmoeting tussen mensen. Door dialoog te koppelen aan ontmoeting is al veel gezegd. Ik schreef er al eerder over: over ‘ het geluk van de ontmoeting ’ en over ‘ mislukte ontmoetingen ’. En over een echte ontmoeting die niet beoordeelt en niet veroordeelt . Een dialoog is d...

Anselm Grün geeft in zijn boek ‘Benedictijnse regels – voor een gelukkig leven’ een voorbeeld van een gouden regel vanuit de Bijbel ( Matteüs 7 : 12 ): Behandel anderen dus steeds zoals je zou willen dat ze jullie behandelen . “Het is een gouden regel, omdat hij het leven aangenamer maakt en omdat hij ons leven iets van de glans van volmaaktheid en volledigheid geeft.” Wat een mooi en sprekend voorbeeld is dit! Stel je eens voor dat wij vanaf nu ons zouden laten leiden door deze regel: behandel anderen zoals jezelf behandeld zou willen worden . Het leven zou er drastisch anders uit gaan zien. Relaties zouden herstellen. Verdorde gemeenschappen zouden opbloeien. We zouden alleen nog maar eerlijk zaken met elkaar doen. Het percentage echtscheidingen zou teruglopen, etc., etc. Grün heeft gelijk: het leven zou iets van de glans van volmaaktheid en volledigheid terugkrijgen. De praktijk is echter weerbarstig. Wij passen deze gouden regel onderling niet altijd toe. Wij hanteren e...

Grenzen worden bepaald door het maken van keuzes. Anders gezegd: “Keuzes zijn het fundament waarop grenzen worden gebouwd.” Om onze keuzes te maken, onze verantwoordelijkheid daarin te nemen, ‘moeten we ons bewust zijn van alle aspecten van onszelf die bij deze keuzes betrokken zijn’. Aspecten als onze gevoelens, opvattingen, gedrag, behoeften en gedachten.  ‘Als we niet het gevoel hebben dat we een keuze hebben, hebben we het gevoel dat we de zeggenschap over ons leven kwijt zijn en zijn we boos op de degenen waarvan we denken dat ze ons controleren. Het is het tegenovergestelde van vrijheid en liefde.’  ‘Er zijn natuurlijk dingen in het leven waar we geen controle over hebben, maar we hebben altijd de keuze hoe we op deze dingen reageren. Onze keuzes bepalen de richting van ons leven, maar als we ons dat feit niet toe-eigenen (AG: onze verantwoordelijk niet nemen) weten we niet waar we naartoe gaan en zijn boos op waar we terechtkomen alsof het de schuld van iema...

Volgens Henry Cloud is ‘hechting aan anderen en daarvoor kiezen een van de belangrijkste dingen in het leven’. Hij omschrijft in zijn boek ‘4 stappen naar een sterke identiteit’ hechting als het vermogen je emotioneel te verbinden met een andere persoon. Mensen kunnen niet leven zonder hechting met God en andere mensen. De mens is in de kern een relationeel wezen. Maar hoe blijf je in zo’n relatie toch jezelf? Hoe blijft je toch een individu? Immers, ‘we moeten verbonden zijn met anderen zonder onze eigen identiteit en individualiteit te verliezen’. Dat doe je door het stellen van grenzen. Grenzen geven aan waar je stopt en waar de ander begint. ‘Grenzen laten ons zien wat bij ons hoort en wat niet bij ons hoort, wat we toestaan en wat we niet toestaan, wat we willen en wat we niet willen.’ Grenzen geven aan waar je verantwoordelijkheid stopt en die van anderen begint. Hechting en grenzen hebben alles met elkaar te maken. ‘Er moet eerst innerlijke hechting zijn voordat ieman...

Cloud / Townsend maken in hun boek ‘Grenzen’ een onderscheid tussen vergeving en verzoening. Vergeving heeft te maken met een schuld uit het verleden. ‘Vergeving is iets dat we doen met ons hart; we zetten de ander vrij van een schuld die hij naar ons toe heeft. Degene die mij iets schuldig is, hoeft mij niet om vergeving te vragen. Het is een werk van genade in mijn hart.’ Voor vergeving is slechts één partij nodig: ikzelf. Met vergeving bereik je niet altijd verzoening. Voor verzoening heb je twee mensen nodig (slachtoffer én dader). Je kunt verzoening aanbieden, maar het hangt er wel vanaf of de ander (dader) zijn houding erkent, berouw toont. Verzoening heeft met de toekomst te maken. Als iemand berouwt getoond heeft en vertrouwen bewezen is, dan kan iemand weer worden ‘binnengelaten’. ‘Vergeving verschaft mij grenzen omdat ik de scherpe angel van de persoon die mij zo heeft gekwetst verwijder. Als ik niet-vergevingsgezind ben, ben ik nog steeds gebonden aan een verni...

In het ND van 3 maart 2012 staat een interview met Wilkin van de Kamp: ‘ Wilkin van de Kamp denkt niet langer exclusief ’. In dit interview zegt hij o.a. dit: “Er bestaat ook emotionele gebondenheid. Als we een ander die ons pijn heeft gedaan niet vergeven, ben ik met mijn emoties aan die persoon gebonden.” Dr. Henry Cloud en Dr. John Townsend schrijven over hetzelfde onderwerp in hun boek ‘Grenzen’. Zij onderschrijven en beschrijven wat Wilkin hierboven zegt. Volgens Cloud / Townsend maakt niets grenzen zo duidelijk als vergeving. ‘Vergeving houdt in dat je de ander loslaat, of dat je de schuld kwijtscheldt die hij naar jou toe heeft.’ Als je niet vergeeft, ‘knoopt’ je als het ware de overtreder aan jou vast en dat ruïneert jouw grenzen. In plaats van de dader op afstand te zetten, blijft hij in je hoofd ‘rondspoken’. Je blijft emotioneel aan deze persoon gebonden. Vergeving houdt in: loslaten. Het kan heel moeilijk zijn om iets los te laten wat je nooit hebt gehad. Loslat...

Dr. Henry Cloud en Dr. John Townsend schreven een mooi boek met de titel ‘Grenzen’. Ze beschrijven een grens als ‘een persoonlijke eigendomslijn die aangeeft voor welke zaken wij verantwoordelijk zijn. Met andere woorden, grenzen definiëren wie we wel en wie we niet zijn.’. De schrijvers willen met dit boek een ‘Bijbels gezichtpunt op grenzen aanreiken’. ‘Het doel van dit boek is u te helpen de juist zeer Bijbelse kenmerken van grenzen te onderscheiden (…).’ Uit deze definitie blijkt al dat het thema grenzen alles te maken heeft met eigendom en verantwoordelijkheid. ‘Met grenzen definiëren wij onszelf ( identiteit ). Zij laten zien wat van mij is en wat niet van mij is. Een grens maakt duidelijk waar ik eindig en waar iemand anders begint, waarbij ik als het ware mijn eigen eigenaar word. Het geeft mij vrijheid als ik weet wie ik ben en waarvoor ik verantwoordelijkheid draag.’ Grenzen helpen je niet alleen te zien waar je wel verantwoordelijk voor bent, maar helpen je o...

Ik las het boek ‘Waarheid in het verborgene’ (The Spirit of Truth) van Arthur Katz en Paul Volk. De auteurs schrijven in de inleiding dat dit boek is bedoeld om  ‘ de eenheid te herstellen tussen het woord en het leven in waarheid, want zonder dat leven is de waarheid koud en dood.’ ‘Waarheden die op een starre manier verkondigd worden, zonder dat ze samengaan met een waarachtig leven, doen afbreuk aan de waarheid.’ Waarheid is meer dan we zeggen. Waarheid moet iets wezen wat we zijn . De waarheid moet geleefd worden, anders is ze niet langer de waarheid. Het boek is een pleidooi voor de hele waarheid. Een pleidooi voor een waarheid die van binnenuit (hart, de Geest) ontstaat en gevoed wordt. Waarheid die uitkomt in gedrag (woorden en daden) en waarachtig zijn (identiteit) horen dus bij elkaar. Daar schreef ik al eens eerder de blog ‘ Jij en Gods genade ’ over. Als we de waarheid beperken tot woorden of het leerstellige deel van ons leven, dan raken we ‘vol innerlijke contr...

Ik schreef in mijn vorige blog al dat ik in het boek ‘ Kruistocht – Het leven van koning Jezus ’ van Tim Keller naast veel theologische inzichten ook psychologische inzichten tegenkom. Zo geeft hij een mooi voorbeeld van ‘emotionele afhankelijkheid’. Emotionele afhankelijkheid doet zich voor als een persoon zich laat misleiden om zijn veiligheid en identiteit te zoeken in relaties in plaats van bij God. Je wordt voor je identiteit afhankelijk van een (of meerdere) perso(o)n(en). Anders gezegd: je probeert een leegte in de relatie met God te compenseren via relaties met andere mensen. Keller schrijft in zijn boek het volgende: ‘ Een jonge vrouw in onze kerk schreef dit briefje aan een vriendin: Een belangrijk [probleem] in mijn leven was dat ik altijd lief wilde zijn voor anderen. Ik had bevestiging nodig, wilde graag lief gevonden worden, bewonderd en aanvaard. Maar toen leerde ik inzien hoe belangrijk het was om me te identificeren met Christus – door zijn liefde ben ik in staa...

Wat ik o.a. zo bijzonder vind aan het boek ‘Kruistocht – Het leven van koning Jezus’ van Tim Keller is, dat ondanks dat het een theologisch boek is je er ook psychologische inzichten in kunt vinden. Wellicht is dat niet zo verwonderlijk. Immers, theologie gaat over geloof, over de Bijbel, over God en mensen en psychologie gaat o.a. over het innerlijk leven en gedrag van mensen . Maar toch, Keller weet in zijn boek soms diepe psychologische waarheden voor het voetlicht te halen. In mijn blog ‘ Het gaat in het leven om relaties ’ noemde ik al een voorbeeld: ‘ Als deze wereld door een drie-enige God geschapen is, dan draait alles in het leven eigenlijk om liefdesrelaties. ’ Een ander voorbeeld is wat Keller schrijft over het verschil tussen valse en echte liefde. Hij schrijft daar o.a. dit over: ‘ Bij valse liefde gebruik je de ander voor je eigen geluk. Je liefde is voor­waardelijk: je geeft haar alleen als de ander jou zekerheid geeft en jouw verlangens vervult. Zulke liefde i...

Het onderwerp ‘onrecht’ houdt mij de laatste tijd bezig. Hans Groeneboer helpt mij in zijn boek ‘Op de schouders van ouders – in vrijheid verbonden’ om structuur aan te brengen in mijn gedachten over dit onderwerp. Hans schrijft, dat recht/onrecht alles te maken heeft met schuld. Onrecht of onrechtvaardigheid leidt tot schuld. Schuld kan alleen worden vastgesteld als recht kan worden bepaald. Er zijn verschillende soorten recht/onrecht en schuld. Zo kan er sprake zijn van een juridische schuld. Je overtreedt in dat geval de wet of de regels van Nederland. En als onduidelijk is of je deze daadwerkelijk overtreden hebt, kan de rechter een uitspraak doen. Je kunt ook spreken van kerkelijk onrecht. Dit doet zich voor als je kerkelijke regels (o.a. de kerkorde) hebt overtreden. Er is ook geestelijk onrecht en geestelijke schuld. ‘Het is de schuld die we op het geestelijke terrein hebben ten opzichte van God en elkaar.’ Onze schuld ten opzichte van God kan alleen door Jezus ...

Tim Keller begint zijn boek ‘Kruistocht – Het leven van koning Jezus’ met een hoofdstuk over de drie-enige God. Dat doet hij omdat hij in zijn boek begint bij vers 1 van het Bijbelboek Marcus : ‘Het begin van het evangelie van Jezus Christus, Zoon van God.’ Het gaat in Marcus niet om een Jezus (een veelgebruikte naam) of om een Christus (een gezalfde koninklijke figuur), maar om de ‘Zoon van God’. In dit hoofdstuk zegt o.a. dit: ‘ Als deze wereld door een drie-enige God geschapen is, dan draait alles in het leven eigenlijk om liefdesrelaties. ’ Deze stelling werkt hij vervolgens uit voor verschillende godsbeelden. Dat het in dit leven draait om liefdesrelaties of relaties is mij dit seizoen op de school voor pastoraat ( Koinonia ) duidelijk gemaakt. We zijn gemaakt om relaties te hebben. De basis van iedere menselijke relatie, maar ook de relatie tussen God en mensen, is het geven en ontvangen. Niet geven en nemen, maar geven en ontvangen. Ontvangen is anders dan nemen. Hans Groene...

Teleurstellingen horen dus bij het leven. Maar zijn teleurstellingen alleen maar vervelend en frustrerend te noemen of is er ook nog een andere kant aan teleurstellingen? “De weg die volgens Crabb het meest het wezen van geestelijke groei benadert, gaat uit van het principe: Pas wanneer we in onze levensomstandigheden en relaties (vooral in de laatste) pijnlijk zijn teleurgesteld, zal er een diep verlangen ontstaan om Christus te zoeken. Met andere woorden we leren maar zelden om in afhankelijkheid van God te leven, zolang het ons goed gaat.” Blijkbaar zijn teleurstellingen nodig om ons weer bij Christus te brengen. Teleurstellingen kunnen er voor zorgen, dat je met lege handen bij Christus komt om ze daar te laten vullen. We hebben de neiging om die handen te laten vullen door mensen in plaats van door Christus. Is dat niet een belangrijke oorzaak van onze teleurstellingen? Vooral diepe teleurstellingen duwen je als het ware naar Christus. Alleen met Hem is een relatie mogelijk zo...