Arjan's blog

In mijn vorige blog noemde ik David Benner als iemand die aandacht besteedt aan het onderwerp transformatie . In zijn boek Liefde & overgave schrijft hij in hoofdstuk 4 – Getransformeerd door liefde over de stappen die gezet worden ‘op de christelijke reis van transformatie’. Daarover meer in deze blog. Welke stappen of aandachtspunten zijn nodig op deze reis van transformatie?  Er is een ontmoeting met God nodig. “Omkeren is hetzelfde als bekering. Bekering is echter niet alleen je afwenden van iets, een zonde of een manier van leven. Het is ook je wenden tot iets. Christelijke bekering is je toekeren naar, je wenden tot Jezus.” “Je naar Jezus keren is de kern van berouw, want dit is de enige echte mogelijkheid om je van de zonde af te wenden.” Er is goddelijke liefde nodig om zowel je hart als je wil te transformeren. “Goddelijke liefde stelt mij in staat Gods wil te verkiezen boven die van mij.”   “Echte transformatie vereist kwetsbaarheid .” Liefde transformeert...

Ik was aan het bladeren in De namiddag van het christendom van Tomáš Halík. Ik had het boek al gelezen , maar Halík raakt mij met zijn boeken elke keer weer opnieuw. Nu trok het woord ‘ transformatie ’ (p.165) mijn aandacht. Hieronder neem ik over wat Halík daarover in zijn boek schrijft.   “In het christendom gaat het er werkelijk om dat we ‘opnieuw geboren worden’ (Joh. 3 : 1 – 21), het gaat om een transformatie ( metanoia ). Deze verandering vat ik enigszins anders op (…) dan mensen die bekering opvatten als slechts een verandering van denken of een ‘morele verbetering’; dat zijn allemaal hooguit deelaspecten op de weg van het ‘christen worden’. Zij zijn eerder iets wat op een natuurlijke wijze met hun bekering gepaard gaat; ze zijn een gevolg ervan, maar je kunt de bekering zelf niet hiertoe reduceren. Je kunt het leven uit het geloof niet reduceren tot een overtuiging ( belief ), een moraal of een emotionele beleving van de ‘tweede geboorte’. De metanoia is een existenti...

Tim Keller schrijft in hoofdstuk 8 van zijn boek Vergeven over het begrijpen van de ‘diepgravende psychologisch-geestelijke situatie van de vijgenbladeren’. Met het woord ‘vijgenbladeren’ refereert hij aan de zondeval zoals beschreven in Genesis 3 : 7 – 10. Na die zondeval regen Adam en Eva vijgenbladeren aan elkaar en maakten er lendenschorten van. “Ze voelen tot in het diepst van hun wezen dat er iets met hen aan de hand is, iets wat ze niet kunnen goedpraten. Nu willen ze zichzelf wanhopig graag bedekken, zelf invloed uitoefenen op wat anderen van hen zien, en de waarheid over wie ze zijn zelfs voor elkaar verbergen.”   De illusie van de onechte ik werd zo geboren uit de zondeval van Adam en Eva. Volgens Benner ( Gods geschenk jezelf te mogen zijn ) is “de kern van het onechte ik (…) een verlangen om een zelfbeeld en een manier van omgaan met de wereld te presenteren”. “We leren te doen alsof.” Datgene wat als rol start, verandert in een identiteit. “In het begin weerspiegel...

Ik gaf in deze blog al aan vervolgblogs te zullen schrijven naar aanleiding van het boekje Revolutie binnen de relatie – Liefde opnieuw ontwikkelen van Riekje Boswijk-Hummel. Het onderwerp waar de schrijfster in genoemd boek uitgebreid aandacht aan schenkt, is die van je ego . Je ego doet mij denken aan de ego-toestanden waarmee ik al eerder kennismaakte bij de Transactionele Analyse van Eric Berne.   Wat is je ego ? “Je ego is het hele systeem van waarden en normen, ideeën en overtuigingen, dat jouw specifieke reacties op de buitenwereld veroorzaakt. Dat wat feitelijk zichtbaar wordt in je handelen, wordt veroorzaakt door een onzichtbaar deel in jezelf: je ego. Je ego bepaalt en veroorzaakt je gedragspatroon.”   Ontwikkeling ego “In eerste instantie is een ego niets anders dan een soort kijkglas voor de wereld.“ “Alle impulsen die spontaan vanuit je wezen komen, moeten worden omgevormd tot gedrag. (…) Door eindeloos veel leerprocessen waardoor je ervaring opdoet, leer...

Ik schreef dat er tussen waar therapie/coaching voor staat (vrijheid) en wat het christelijke geloof beoogd (vrijheid) een samenhang lijkt te bestaan. Die samenhang zie ik ook terug als ik bij Benner lees over je echte ik of je echte zelf. Benner is (of was) professor psychologie en spiritualiteit. Ik schreef daar al eerder deze blog over. Zelfkennis ( wie ben ik?) is volgens Benner fundamenteel niet te scheiden van Godskennis ( wie is God?). Bij Benner lees ik in Ontdek je ECHTE ik   een mooi voorbeeld (casus). Hij schrijft over Judith (p.43-44). ‘Judith was opgegroeid in een seculier Joods gezin, waarin Joods-zijn als een kwestie van etniciteit werd gezien, niet van religie. Het laatste was voor haar tot voor kort onbelangrijk geweest. Wat ze wel belangrijk vond was zelfkennis. Naast het hoofdvak psychologie was ze een aantal jaren in psychotherapie gegaan en daardoor was ze op een diep niveau in contact met zichzelf gekomen. Ze vertelde me (AG: Benner) hoe ze de moed had...

Ik schreef naar aanleiding van het boekje Ontdek je echte ik van David G. Benner al eerder dat je onechte ik een onechte God creëert. ‘God zien zoals hij (AG: echt) is (…) vereist dat we onszelf zien zoals we echt zijn (AG: zelfkennis).’ Maar wat bedoelt Benner nu precies met deze stelling? Benner beantwoordt deze vraag in zijn boek, maar ook andere boeken helpen mij duidelijkheid te krijgen over deze vraag. O.a. Patrick Nullens helpt mij in zijn boek Zorgen voor een eigenwijze kudde om een antwoord te vinden op die vraag.   Onechte ik – onechte God “Afgoderij gaat niet zozeer over het maken van afbeeldingen van hout of steen om die vervolgens te aanbidden. Het grote probleem is de ‘conceptuele idolatrie’; de beelden van God die we in ons innerlijk ontwerpen, die onze eigen verlangens bevestigen. (…) We hebben de neiging om voor onszelf een god te scheppen die ons gelijk geeft, die ons steunt en onrecht verdoezelt (p.158).” Een god te creëren die aansluit bij onszelf,...

Ik schreef al eerder dat ik het boek Energie van de Geest van Philip Troost een bijzonder boek vind. O.a. vanwege het ‘paradoxale karakter’ van het boek: een voor mij belangrijk inzicht (een eyeopener ). In het boek van Philip vind ik nog een ander belangrijk inzicht terug. Een inzicht dat Benner mij liet ontdekken. David G. Benner verbindt in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn (met als ondertitel: Ontdek je echte ik ) zelfkennis en Godskennis aan elkaar. In hoofdstuk 6 schrijft Benner dit: ‘De antropologische vraag (wie ben ik?) en de theologische vraag (wie is God?) zijn fundamenteel niet te scheiden.’ Philip Troost verbindt in zijn boek je echte zelf (of ik) ook aan wie God is (p.219). ‘Mijn echte zelf kom ik alleen op het spoor in het licht van wie God is. In dat licht ga ik ontdekken dat mijn zelfbeeld inderdaad een beeld is, (…), en dat ergens in of achter dat ogenschijnlijke zelf mijn echte zelf verscholen zit. De ‘ik’ zoals ik gemaakt ben door God.’ ...

naar deel 5 In hoofdstuk 6 schrijft David G. Benner in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn over Je echte ik ontwikkelen . Dit nadat in het vorige hoofdstuk het ontmaskeren van je on echte ik aan de orde is geweest. Eerst moet je je onechte ik ontmaskeren voordat je je echte ik kan ontwikkelen. Je echte ik Benner komt in hoofdstuk 6 terug op zijn stelling uit het eerste hoofdstuk: “De antropologische vraag (wie ben ik?) en de theologische vraag (wie is God?) zijn fundamenteel niet te scheiden.” “Het echte ik is precies het tegenovergestelde van alles wat ik heb beschreven als het onechte ik.” Je vindt je echte ik door God te zoeken. Ons echte ik kan alleen bestaan in relatie met God. Je identiteit is wie je bent en wordt in Christus. Roeping Je echte ik brengt naast vrijheid ook een roeping met zich mee. “Onze roeping, (…), kunnen we alleen begrijpen in relatie tot degene die roept.” Benner onderscheidt een aantal niveaus in die roeping: we zijn geroepen 1)...

naar deel 4 In hoofdstuk 5 schrijft David G. Benner in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn over Je onechte ik ontmaskeren . Je echte ik: Gods beeld of een illusie Dit hoofdstuk gaat over authenticiteit: het ontmaskeren van je onechte ik en het veranderen naar je echte, authentieke ik. Je echte ik is een ik dat naar Gods beeld geschapen is. Als je die ik verwerpt, schep je daarmee een onechte ik naar je eigen beeld. Hoe je zou zijn als je God was. Maar, je bent God niet. Het is een illusie te denken dat je God bent. Kern van het onechte ik Benner schrijft dat ‘de kern van het onechte ik bestaat uit het geloof dat mijn waarde afhangt van wat ik bezit, wat ik presteer en wat anderen van mij denken’. ‘De kern van het onechte ik is een verlangen om een zelfbeeld en een manier van omgaan met de wereld te presenteren.’ Je onechte ik ‘is gebouwd op een buitensporige gehechtheid aan een zelfbeeld, waarvan we denken dat het ons bijzonder maakt’. Het probleem is de ...

naar deel 3 In hoofdstuk 4 schrijft David G. Benner in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn over jezelf kennen zoals je echt bent . Je onechte ik en je echte ik In het vorige hoofdstuk gaf Benner een antwoord op de vraag Hoe kent God ons? God houdt van je, heeft je zo lief, dat het ‘ons voorstellingsvermogen te boven gaat’. In dit hoofdstuk komt hij opnieuw terug bij diezelfde vraag en antwoord. Hij zegt daarover: God heeft niet je schijn-ik of onechte ik lief, maar je ware of echte ik. Maar, wat is je echte ik? Je verwart je echte ik voortdurend met je ideaal ik, je ik die je zou willen zijn (schijn, illusie). Ieder mens is van nature een ‘meester in bedrog’. Zelfbedrog is je default setting. Je echte ik herkennen is heel moeilijk. Je illusies moeten daarvoor laag voor laag verwijderd worden. Hier komt weer de relatie tussen God kennen en jezelf kennen om de hoek kijken. ‘God zien zoals hij (AG: echt) is (…) vereist dat we onszelf zien zoals we echt zijn.’ And...

naar deel 2 In hoofdstuk 3 begint David G. Benner in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn met het onderwerp jezelf kennen : ‘de eerste stappen naar zelfkennis’. Weten dat je diep geliefd bent Benner begint bij het begin en hij citeert daarbij J.I. Packer die de volgorde van dit kennen benoemt: ‘Waar het vóór alles op aankomt, is dan ook niet het feit, dat ik God ken, maar het veel belangrijker feit, dat Hij mij kent .’ ‘Al onze kennis van God is afhankelijk van Gods voortdurende initiatief ons te kennen.’ Dat roept de vraag op: hoe kent God ons? Wat vindt God van jou? Allereest is het een persoonlijk (individueel) kennen. Daarnaast heeft God ons lief, ‘op een diepe, intense manier die ons voorstellingsvermogen te boven gaat’. ‘De waarheid is dat God van je houdt met (…) “een gepassioneerde, intens betrokken belangstelling”.’ ‘Godskennis noch zelfkennis kunnen echt groeien, tenzij het begint met het besef hoeveel God van ons houdt.’ ‘Om te zorgen dat de kennis va...

naar deel 1 Zoals in mijn vorige blog al gezegd, behandelt David G. Benner in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn (met als ondertitel: Ontdek je echte ik ) in hoofdstuk 2 het onderwerp God kennen . God heeft zich laten kennen Allereerst schrijft Benner dat God zich heeft laten kennen. Hij wil gekend worden. ‘Openbaring is fundamenteel voor Gods karakter. God wil zichzelf aan ons bekendmaken.’ Mensen kunnen dus God kennen. Ons kennen zal bestaan uit een objectief kennen en daarnaast kan het ook een persoonlijk kennen (ervaring) behelzen. Beperkte kennis van God (persoonlijk kennen) is meer waard dan onbeperkte kennis over God (objectieve kennis) (naar een citaat van J.I. Packer). Daarnaast vereist God kennen ook overgave; dit kennen vraagt een reactie van ons. God kennen = Jezus ontmoeten Jezus is het beeld van de onzichtbare God ( Kolossenzen 1 :15 ). Anders gezegd: De onzichtbare God is zichtbaar geworden in Jezus. ‘Jezus is de brug tussen hemel en aard...

David G. Benner verbindt in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn (met als ondertitel: Ontdek je echte ik ) al direct op pagina 1 van hoofdstuk 1 zelfkennis en Godskennis aan elkaar. Volgens Benner is er een samenhang tussen jezelf kennen en God kennen en heeft deze overtuiging een ‘gerespecteerde plek in de christelijk theologie’. Hij noemt en verwijst in dit verband naar grote namen als Johannes Calvijn, Thomas à Kempsis en Augustinus. Christelijke spiritualiteit In zijn definitie van christelijke spiritualiteit koppelt Benner zelfkennis en Godskennis aan elkaar: ‘Christelijke spiritualiteit betekent een transformatie van het ik die alleen dán optreedt als we God en het ik beiden diep kennen.’ Dus bij geestelijke groei of transformatie speelt zelfkennis (naast Godskennis ) een belangrijke rol. Benner schrijft dat daar zijn boek over gaat: ‘Dit boek gaat over de reis naar je echte ik-in-Christus en het leven vanuit de roeping die daarmee samenhangt.’ Die reis ga...

Ik schreef eerder (in mijn blogs over ‘goed en kwaad’) over het werkelijke ik en het ideale ik . David G. Benner schrijft vanuit christelijk spiritueel perspectief over het echte ik en het onechte ik in zijn boek: Gods geschenk jezelf te mogen zijn – Ontdek je echte ik . In de Inleiding van het boekje schrijft Benner over ‘het geestelijke veranderingsproces van de christen’. Het doel van dat proces of die reis is volgens Benner ‘ de transformatie van het ik’ . Het gaat daarbij om het kennen van jezelf (je ik) en van God. Je echte ik is een ik-in-Christus. ‘ …. als we meer en meer worden als Christus, worden we meer ons eigen, unieke, echte ik. ’ Hoe meer we gaan lijken op Christus, hoe meer we de mens worden die God bedoeld had en heeft. Benner schrijft in zijn boekje over zelfkennis, identiteit en authenticiteit. Het gaat over je (geestelijk) verlangen naar uniekheid (uniciteit). Het zijn voor Benner niet alleen maar psychologische begrippen, maar zeker ook geestelijke begripp...