Posts

Ontwikkeling in denken van Nagy

Er is in grote lijnen een (historische) ontwikkeling te zien is in het denk van Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy). Nagy werd geboren in 1920 in Boedapest - Hongarije. Toen hij ging studeren volgde hij een medicijnenstudie (tot arts) met als specialisatie psychiatrie.  De focus lag bij Nagy bij de start van zijn professionele carrière als psychiater vooral bij het individu. Hierin zie ik de tweede dimensie van de relationele werkelijkheid terugkomen.   In 1948 verliet Nagy Hongarije en ging naar Oostenrijk en werkte daar in een ziekenhuis. Vervolgens verruilde hij twee jaar later Oostenrijk voor de Verenigde Staten en vestigde zich daar definitief. In zijn Hongaarse periode werd Nagy al beïnvloed door Kalman Gyarfas. En in de Verenigde Staten werkte hij 6 jaar (tussen 1950 - 1957) onder leiding van diezelfde Gyarfas. Gyarfas dacht ‘in termen van relaties’. Niet alleen het individu, maar relaties waarin individuen actief zijn kregen zijn aandacht.   In de periode 1957 – ...

Wat is het verschil tussen de dimensies?

In de blog De vijf dimensies van Nagy  schreef ik dat Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy) vijf dimensies onderscheidt in de relationele werkelijkheid. In deze blog sta ik opnieuw stil bij deze dimensies.   Verschil tweede en vierde dimensie Het verschil tussen de tweede (psychologische) dimensie en de vierde (relationeel-ethische) dimensie is duidelijk . De tweede heeft vooral betrekking op het individu (intrapsychisch) en de vierde, ook wel genoemd de dimensie van de intergenerationele familiedynamiek, kijkt naar de dynamiek in gezinnen door de generaties heen. De vierde dimensie kijkt dus veel breder dan de tweede, omdat niet alleen naar een individuele persoon wordt gekeken.   Verschil tussen derde en vierde dimensie Maar nu het verschil tussen de derde (interactionele) dimensie en de vierde. Die is lastiger te duiden. Ze kijken allebei breder dan alleen naar het individu. Ze hebben allebei een systemisch karakter. Anders gezegd, bij beide vind je een vorm van systeemden...

Help: welke therapie moet ik kiezen?

Je hebt besloten om in therapie te gaan maar weet niet zo goed welke therapeut of therapie je moet kiezen. Wat dan, of maakt het niet zoveel uit welke therapie je kiest? Voor het beantwoorden van deze vragen gebruik ik twee therapieën als ‘model’, namelijk IFS (=Internal Family System – Richard C. Schwartz) en CT (=Contextuele therapie - Ivan Boszormenyi-Nagy afgekort: Nagy).   Een eenvoudige zoektocht? Een voorbeeld van zo’n zoektocht vinden we terug in het boek Het wordt nooit beter van Griet op de Beeck. Ik heb daar twee blogs over geschreven. Zij had de moed al opgegeven. Vind maar eens de ‘juiste’ therapie én ook nog de ‘juiste’ therapeut. Op de Beeck laat zien dat deze zoektocht een verre van eenvoudige zoektocht is.   Het maakt niet uit De vijf dimensies van Nagy maken direct duidelijk dat de variant ‘ het-maakt-niet-zoveel-uit-welke therapievorm-ik-kies ’ niet bestaat. IFS is een aanpak die vooral intrapsychisch (de binnenwereld van een individu) gepositioneer...

De vijf dimensies van Nagy

In mijn vorige blog schreef ik dat Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy) vijf dimensies van de relationele werkelijkheid onderscheidde. De eerste vier dimensies zijn de volgende:   Feitelijke dimensie (biologische en sociale feiten) – geboorte, ziekte, overlijden, gebeurtenissen Psychologische dimensie – gevoelens, behoeften, motieven, trauma Interactionele dimensie – communicatie en gedrag tussen mensen Relationeel-ethische dimensie – rechtvaardigheid in relaties – balans tussen geven en ontvangen D imensies of ordeningsniveaus Deze vier dimensies beschrijven verschillende ordeningslagen of -niveaus van menselijke relaties. De laag van de werkelijkheid waarop iets georganiseerd of betekenisvol is. Het gaat hier over op welk niveau of laag iets “plaatsvindt” of verklaard moet worden.   Denk hierbij als metafoor aan een gebouw met verdiepingen.  Het gebouw staat voor ‘de relationele werkelijkheid’.   Elke verdieping is een ordeningsniveau: begane grond – feiten, eerste v...

Nagy’s vergeten dimensie

Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy) onderscheidt in zijn contextuele gedachtegoed ‘vier dimensies ’ die met elkaar de relationele werkelijkheid vormen. In boeken die gaan over dit gedachtegoed worden deze vier dimensies beschreven, maar er zijn ook schrijvers die een vijfde dimensie ten tonele voeren. De dimensie van de ontologie of de ontische dimensie. Ontwikkelde Nagy nu vier of vijf dimensies? En wat betekent die vijfde dimensie?  Ontologie Voordat ik die vragen ga beantwoorden sta ik eerst even stil bij het woord ‘ontologie’. Dit woord is op te delen in: ontos en logos . Ontos : dat wat is / zijnde. Logos : leer/denken/ordening. Ontologie betekent dus: de leer van wat werkelijk is. Of: nadenken over de aard van de werkelijkheid zelf. Het gaat hier dus niet over hoe we moeten handelen (dat is ethiek), maar over wat er fundamenteel bestaat en hoe dat gestructureerd is. Bestaat de werkelijkheid uit materie? Of uit relaties? Dat zijn ontologische vragen. Ontologie vraagt: wat is werk...

Ethiek als trouw aan samenhang - relationele ethiek

Mijn broer schreef een reeks essays onder de titel Orde, samenhang en verantwoordelijkheid , met als verdieping Waarom ethiek mogelijk is zonder geloof . In deze teksten werkt hij een visie op ethiek uit die mij raakte, omdat zij onverwacht dicht uitkomt bij het contextuele gedachtegoed en de relationele ethiek van Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy). M’n broer schrijft in die essays o.a. het volgende.   Orde Orde duidt volgens hem ‘op een dragende samenhang waarin leven mogelijk is’. “Zij is geen schema dat over de werkelijkheid wordt gelegd, maar een samenhang die haar van binnenuit draagt.” “De mens staat niet boven de werkelijkheid als haar ontwerper, maar binnen haar als inwoner.” Onze vrijheid als mens ‘bestaat niet in het loslaten van orde, maar in het leren leven in overeenstemming ermee’. De werkelijkheid bezit een orde. Orde is geen menselijke constructie, ‘maar een gegeven samenhang waarin het leven kan gedijen’. Samenhang “In oudere culturen...

In therapie bij Jezus

Ik las het boek In therapie bij Jezus van Anselm Grün. Het boek kreeg als ondertitel de helende kracht van bijbelse verhalen mee.   In de Inleiding schrijft Grün dat het hem daarbij gaat ‘in de eerste plaats om hoe wij in onze tijd in de ontmoeting met Jezus een ander beeld kunnen krijgen van onszelf’. “En het gaat er mij (AG: Grün) in de tweede plaats om hoe wij met onze psychische problemen Jezus vandaag de dag zo kunnen ontmoeten dat wij genezing ervaren.”   Grün schrijft dat het boek bedoelt is ‘voor mensen die op weg gaan om zichzelf beter te leren kennen’. “En het is bedoeld voor mensen die aan zichzelf lijden en een uitweg zoeken uit hun lijden. Maar ik (AG: Grün) schrijft dit boek ook voor mijzelf als pastor en voor alle mannen en vrouwen die andere mensen pastoraal begeleiden.” “En ik hoop dat ook therapeuten belangstelling hebben voor de therapeutische wijsheid van Jezus en bij Hem impulsen vinden voor hun eigen therapeutische aanpak.”   Met het boek wil...