Arjan's blog

In mijn vorige blog schreef ik dat Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy) vijf dimensies van de relationele werkelijkheid onderscheidde. De eerste vier dimensies zijn de volgende:   Feitelijke dimensie (biologische en sociale feiten) – geboorte, ziekte, overlijden, gebeurtenissen Psychologische dimensie – gevoelens, behoeften, motieven, trauma Interactionele dimensie – communicatie en gedrag tussen mensen Relationeel-ethische dimensie – rechtvaardigheid in relaties – balans tussen geven en ontvangen D imensies of ordeningsniveaus Deze vier dimensies beschrijven verschillende ordeningslagen of -niveaus van menselijke relaties. De laag van de werkelijkheid waarop iets georganiseerd of betekenisvol is. Het gaat hier over op welk niveau of laag iets “plaatsvindt” of verklaard moet worden.   Denk hierbij als metafoor aan een gebouw met verdiepingen.  Het gebouw staat voor ‘de relationele werkelijkheid’.   Elke verdieping is een ordeningsniveau: begane grond – feiten, eerste v...

Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy) onderscheidt in zijn contextuele gedachtegoed ‘vier dimensies ’ die met elkaar de relationele werkelijkheid vormen. In boeken die gaan over dit gedachtegoed worden deze vier dimensies beschreven, maar er zijn ook schrijvers die een vijfde dimensie ten tonele voeren. De dimensie van de ontologie of de ontische dimensie. Ontwikkelde Nagy nu vier of vijf dimensies? En wat betekent die vijfde dimensie?  Ontologie Voordat ik die vragen ga beantwoorden sta ik eerst even stil bij het woord ‘ontologie’. Dit woord is op te delen in: ontos en logos . Ontos : dat wat is / zijnde. Logos : leer/denken/ordening. Ontologie betekent dus: de leer van wat werkelijk is. Of: nadenken over de aard van de werkelijkheid zelf. Het gaat hier dus niet over hoe we moeten handelen (dat is ethiek), maar over wat er fundamenteel bestaat en hoe dat gestructureerd is. Bestaat de werkelijkheid uit materie? Of uit relaties? Dat zijn ontologische vragen. Ontologie vraagt: wat is werk...

Mijn broer schreef een reeks essays onder de titel Orde, samenhang en verantwoordelijkheid , met als verdieping Waarom ethiek mogelijk is zonder geloof . In deze teksten werkt hij een visie op ethiek uit die mij raakte, omdat zij onverwacht dicht uitkomt bij het contextuele gedachtegoed en de relationele ethiek van Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy). M’n broer schrijft in die essays o.a. het volgende.   Orde Orde duidt volgens hem ‘op een dragende samenhang waarin leven mogelijk is’. “Zij is geen schema dat over de werkelijkheid wordt gelegd, maar een samenhang die haar van binnenuit draagt.” “De mens staat niet boven de werkelijkheid als haar ontwerper, maar binnen haar als inwoner.” Onze vrijheid als mens ‘bestaat niet in het loslaten van orde, maar in het leren leven in overeenstemming ermee’. De werkelijkheid bezit een orde. Orde is geen menselijke constructie, ‘maar een gegeven samenhang waarin het leven kan gedijen’. Samenhang “In oudere culturen...

Ik las het boek In therapie bij Jezus van Anselm Grün. Het boek kreeg als ondertitel de helende kracht van bijbelse verhalen mee.   In de Inleiding schrijft Grün dat het hem daarbij gaat ‘in de eerste plaats om hoe wij in onze tijd in de ontmoeting met Jezus een ander beeld kunnen krijgen van onszelf’. “En het gaat er mij (AG: Grün) in de tweede plaats om hoe wij met onze psychische problemen Jezus vandaag de dag zo kunnen ontmoeten dat wij genezing ervaren.”   Grün schrijft dat het boek bedoelt is ‘voor mensen die op weg gaan om zichzelf beter te leren kennen’. “En het is bedoeld voor mensen die aan zichzelf lijden en een uitweg zoeken uit hun lijden. Maar ik (AG: Grün) schrijft dit boek ook voor mijzelf als pastor en voor alle mannen en vrouwen die andere mensen pastoraal begeleiden.” “En ik hoop dat ook therapeuten belangstelling hebben voor de therapeutische wijsheid van Jezus en bij Hem impulsen vinden voor hun eigen therapeutische aanpak.”   Met het boek wil...

In mijn vorige blog noemde ik David Benner als iemand die aandacht besteedt aan het onderwerp transformatie . In zijn boek Liefde & overgave schrijft hij in hoofdstuk 4 – Getransformeerd door liefde over de stappen die gezet worden ‘op de christelijke reis van transformatie’. Daarover meer in deze blog. Welke stappen of aandachtspunten zijn nodig op deze reis van transformatie?  Er is een ontmoeting met God nodig. “Omkeren is hetzelfde als bekering. Bekering is echter niet alleen je afwenden van iets, een zonde of een manier van leven. Het is ook je wenden tot iets. Christelijke bekering is je toekeren naar, je wenden tot Jezus.” “Je naar Jezus keren is de kern van berouw, want dit is de enige echte mogelijkheid om je van de zonde af te wenden.” Er is goddelijke liefde nodig om zowel je hart als je wil te transformeren. “Goddelijke liefde stelt mij in staat Gods wil te verkiezen boven die van mij.”   “Echte transformatie vereist kwetsbaarheid .” Liefde transformeert...

Ik was aan het bladeren in De namiddag van het christendom van Tomáš Halík. Ik had het boek al gelezen , maar Halík raakt mij met zijn boeken elke keer weer opnieuw. Nu trok het woord ‘ transformatie ’ (p.165) mijn aandacht. Hieronder neem ik over wat Halík daarover in zijn boek schrijft.   “In het christendom gaat het er werkelijk om dat we ‘opnieuw geboren worden’ (Joh. 3 : 1 – 21), het gaat om een transformatie ( metanoia ). Deze verandering vat ik enigszins anders op (…) dan mensen die bekering opvatten als slechts een verandering van denken of een ‘morele verbetering’; dat zijn allemaal hooguit deelaspecten op de weg van het ‘christen worden’. Zij zijn eerder iets wat op een natuurlijke wijze met hun bekering gepaard gaat; ze zijn een gevolg ervan, maar je kunt de bekering zelf niet hiertoe reduceren. Je kunt het leven uit het geloof niet reduceren tot een overtuiging ( belief ), een moraal of een emotionele beleving van de ‘tweede geboorte’. De metanoia is een existenti...