Arjan's blog

Ik las het boek Niet zonder hoop – religieuze crisis als kans van Tomáš Halík. In hoofdstuk V – Crisis als bakermat van de hoop schrijft Halík over zijn ‘eigen pijnlijke ervaringen’. Die beschrijving viel mij op, omdat ik mijzelf er (deels) in herken. Hij schrijft daar o.a. dit over: ‘Voor mij was de grootste beproeving van mijn geloof misschien wel een zekere mate van teleurstelling in de kerk (…).’ Halík noemt het zelf ‘(…) misschien wel de grootste crisis van mijn leven’. ‘(…) omdat de kerk een grote rol speelde in mijn geloofswereld, schudde deze hele wereld een zekere tijd op zijn grondvesten.’ Wat vormde dan die teleurstelling? ‘Het ergste van alles was echter de wetenschap dat er deze keer geen menselijke wilde dieren tegenover mij stonden, zoals in het geval van de communistische functionarissen, maar dat er onder hen ongetwijfeld ook gelovige, vrome, “in de schrift onderlegde” mensen waren die goedwillend handelden, maar voor wie deze hele katholieke uitrusting d...

In de Reformatie van 24 augustus jl. (nr. 22) vertelt ds. Klaas van den Geest over de door hem gevolgde Master Missionaire Gemeente. Van den Geest zegt in dat interview o.a. het volgende: “’Ik denk echt dat de kerk in haar huidige vorm bezig is met een proces van innerlijke en geestelijke uitholling. Veel jongeren ervaren geen innerlijke band meer met het kerk-instituut en de burgerlijke cultuur in de kerk. Er is gebrek aan crisisbesef. Van de jongeren die belijdenis doen, staat binnen een paar jaar een aantal buiten de kerk. Dus ja: het roer moet om. Mijn studie heeft alleen maar mijn urgentiebesef versterkt.’” Dat gebrek aan of afwezigheid van crisisbesef noemt Van den Geest ook al eerder in het interview. Hij heeft het daarbij over de gemeente waarvan hij voorganger is. Hij noemt hier m.i. een terecht aandachtspunt. Ook in de gemeente waarvan ik lid ben, is er sprake van een (flinke) crisis. De feiten liegen er niet om. Daarbij realiseer ik mij dat feiten verschillend uitgel...

Als je de voorkeur geeft aan zo’n leven, boven religie , word je relatie met Hem vertrouwelijk. De vriendschap met Christus groeit . We gaan steeds meer het gesprek met Christus aan en bewaren dat spreken niet alleen meer voor onze tijden van gebed. Het is meer een voortdurende dialoog met Christus. We luisteren steeds meer naar de Geest die in ons leeft. ‘Leven in de Geest is niet: geleid worden door het systeem van een religie, het is geleid worden door de innerlijke aanwezigheid van God.’ Ortiz schrijft dat er (veel) christenen zijn die hun leven in tweeën delen: een geestelijk leven en een wereldlijk leven. Op die manier heb je twee middelpunten in je leven. Christus en iets of iemand anders. Op die manier leven wij het Koninkrijk van God niet voor aan de mensen om ons heen. Het licht zetten we zo onder de korenmaat. Laat zien wie je werkelijk bent. Laat zien dat je een levende relatie hem met God (een Persoon, niet een stel regels). Mensen om ons heen moeten volgens Ortiz de l...

Ik sprak laatst een zuster van onze kerkelijke gemeente. We informeerden bij elkaar naar ons geestelijk welzijn. Het gemeentelid gaf aan zich steeds meer een randkerkelijke te voelen. Dat verbaasde mij omdat zij trouw de kerkdiensten bezoekt, tot voor kort actief deelnam aan commissie(s), aanwezig is op gemeentevergaderingen, de kerk lief heeft, etc. Hoe kan zij zich dan randkerkelijk voelen? Maar wat is een randkerkelijke eigenlijk? Dat is iemand die zich aan de rand of de marge van de kerk ophoudt, de kerkdiensten en vergaderingen niet of nauwelijks bezoekt, niet deelneemt aan kerkelijke activiteiten, etc. Ik denk dat de zuster vooral dit bedoelde: dat ze zich steeds meer terugtrekt naar de rand van de kerk. Weg uit het centrum van de kerk. Maar waarom? Het predicaat ‘randkerkelijke’ past helemaal niet bij haar. Zij, ik en anderen zijn randkerkelijke tegen wil en dank. Nu is daar terecht tegen in te brengen, dat het je terugtrekken naar de rand van de kerk een keuze is. Je wi...

Theologie, vorming, gemeenschap, missie. “De kerk waar ik bij wil horen, een echte kerk, zal een geestelijke theologie onderwijzen die een honger naar geestelijke vorming opwekt, die de behoefte aan een geestelijke gemeenschap naar boven haalt, die dan haar middelen mobiliseert voor een geestelijke missie." De ideale kerk – Waar onvolmaakte mensen God ontmoeten van Larry Crabb

Larry Crabb vertelt in zijn boek ‘De ideale kerk’ dat hij bidt om een opwekking. Een opwekking voor hem persoonlijk, maar ook voor de kerk. “Hoe meer ik bid om een opwekking, hoe meer een voor de hand liggende waarheid duidelijk wordt. Tenzij de Geest ons laat zien wat de Vader het meest verheugd (en ergert) wanneer we bijeenkomen, zullen we komen aanzetten met allerlei soorten ideeën en hoop en manieren om dingen te doen, zoals aanbidding en preken en kleine groepen, die allemaal een duivels ding gemeenschappelijk hebben, een duivels ding dat we als engelachtig zullen beschouwen: hanteerbaarheid.” Geen opwekking zonder de Geest. In het laatste hoofdstuk ‘conclusie’ schrijft Crabb (o.a.) dit: “Dus wij kunnen noch een echte kerk tot stand brengen noch mensen naar een echte kerk trekken. Dan blijft alleen het gebed over. Opwekking hangt af van het gebed om Gods Geest, om ons te laten zien en horen wat Jezus zag en hoorde.” En in zijn ‘epiloog’ lees ik: “Als je je aangesproken voelt d...

Larry Crabb schreef een boek met de titel ‘De ideale kerk’ met als ondertitel ‘Waar onvolmaakte mensen God ontmoeten’. Voordat we Larry verdenken van idealisme noem ik ook nog de Engelse titel van het boek: Real Church. Het boek gaat dus over de ware of de echte kerk. Crabb vertelt in het boek waarom hij deze schreef: “De kerk waar ik heen wil – waar is die? Wat is dat voor kerk? Welke kerk zou me aantrekken? Wat voor soort kerkdienst zou ik niet graag missen? Bij welke kerk zou het een voorrecht zijn om ertoe te behoren? Ik had er moeite mee om een antwoord te vinden. Daarom heb ik besloten om er meer over na te denken. Ik kan het beste nadenken met een pen in mijn hand. Vandaar dit boekje.” Crabb begint zijn boek met een probleemstelling: “Waarom verlies ik – en anderen die al tientallen jaren trouwe, regelmatige kerkgangers zijn – de interesse om zelfs maar naar de kerk te gaan, laat staan daar actief in te worden? Is het tijd voor weer zo’n vernieuwings- of hervormingsbeweging,...

Ik schreef op mijn blog ‘ Zijn zoals Adam ’ over kwetsbaarheid. Ook de blog ‘ Hoe kwetsbaar is de kerk? ’ gaat over (het peilen van) kwetsbaarheid. Mijn blog ‘ Ongepland interactief moment ’ gaat vooral over het stellen van de juiste vraag om zo door te dringen tot de kern. Doordringen tot de kern is nodig om uit te komen bij het kwetsbare, het gekwetste in mensenlevens. Om duidelijk te krijgen waar het iemand om gaat. We geven door woorden een stukje van onze gedachten aan anderen. Dat heb ik gedaan met het schrijven van de genoemde blogs. Dat hebben anderen gedaan door hun reactie daarop te geven. Het is een vorm van je kwetsbaar opstellen. Je laat mensen in je hart kijken. Door te reageren vanuit anonimiteit geef je (wellicht onbewust) aan, dat we nog niet in alle opzichten een kwetsbare kerk zijn. Aan Anoniem en Sekel vraag ik in dit verband: waarom kom je niet voor je echte identiteit uit? Waarom stel je je niet kwetsbaar op? Ik schreef eerder dat niet een mening of standpunt ...

In mijn blog ‘ Geaccepteerd en tegelijk zondig ’ schrijf ik over Packer. Packer onderscheidt God als Vader en God als Rechter. Datzelfde onderscheid kom ik ook tegen bij Wolter Rose [1] . Rose zegt o.a. dit: “ Het Evangelie is vergeving, of rechtvaardiging, maar ook heiliging. Ik ga nog een stap verder. Rechtvaardiging en heiliging samen is nog maar een half Evangelie. Rechtvaardiging en heiliging — daar zit nog het een en ander tussen. Je hebt minimaal vier woorden nodig om het Evangelie uit te leggen: vrijspraak, adoptie, glorie, en transformatie. ” ‘Rechtvaardiging’ splitst Rose als het ware op in vrijspraak en adoptie en het begrip ‘heiliging’ in glorie en transformatie. Vrijspraak koppelt Rose aan zonden en aan God als Rechter. Bij adoptie ontmoeten we God als Vader. Een Vader die zegt ‘jij bent mijn aangenomen kind’. Voor de adoptie was ik slaaf en na de adoptie ben ik Gods zoon (of dochter). Ik krijg een bevoorrechte positie, een heel andere identiteit. Ik vraag mij af of...

Ik schreef in mijn vorige blog over het ‘ongeplande interactieve moment’ in een morgendienst van onze gemeente waarin iemand hardop de vraag stelde: “ Als wij geloven dat Jezus onze Heer is en dat Hij één keer is gestorven voor al onze zonden, waarom staan wij hier dan schuldig? ” Als reactie daarop verwees de predikant naar het Onze Vader, naar de bede ‘vergeef ons onze schulden’. Maar is deze reactie een antwoord op de gestelde vraag? Een antwoord dat duidelijkheid geeft? Packer stelt in zijn boek ‘Groeien in Christus’ bij de bespreking van de bede ‘vergeef ons onze schulden’ deze vraag: “ Als de dood van Christus alle zonden verzoend heeft, die van het verleden, het heden en de toekomst, (en dat is ook zo) en als Gods uitspraak die de gelovigen rechtvaardigde (‘Ik aanvaard je als gerechtvaardigde om Jezus wil’) voor eeuwig geldig is (en dat is het ook), waarom moeten christenen dan hun dagelijkse zonden bij God brengen? ” Met andere woorden de verwijzing naar de bede uit het Onz...

Bij het lezen van het boek ‘Adam – een vriendschap’ van Henri Nouwen dacht ik aan de blog van Jos Douma: ‘ Kerst: kwetsbaar kerk zijn ’. Jos brengt op een heel mooie manier onder woorden wat kwetsbaar kerk zijn is: “ Dat vraagt om een kerk waar niet in algemene (theologische en vrome en ongetwijfeld ook correcte) termen wordt gesproken over zonde en schuld en genade en liefde, maar om geloofsgemeenschappen (groot of klein, oud of nieuw) waar mensen kwetsbaar kunnen zijn, waar gelovigen zich niet hoeven te schamen voor hun worstelingen, voor hun falen, voor hun pijn en frustratie. ” De kerk zou een soort Daybreak-gemeenschap moeten zijn waar kwetsbare mensen liefdevol worden opgevangen. Waar ‘sterke’ mensen (zoals Henri) mogen ontdekken juist door de omgang met gekwetste en kwetsbare mensen (zoals Adam) hoe kwetsbaar ze feitelijk zelf zijn. Ik moest denken aan het ‘ongeplande interactieve moment’ in een morgendienst van onze gemeente waarin iemand hardop de vraag stelde: “ Als wij...

Aad Kamsteeg houdt in zijn boek de kerk ook een spiegel voor. Zeker in het tweede deel (vijf pijlers onder een gezonde gemeente in de 21e eeuw), maar ook al in het eerste deel. Het eerste deel is als het ware een aanzet voor deel twee van zijn boek. Zo schrijft Aad in het eerste deel: “De vrijgemaakte kerken die ik liefheb, waren allerminst vrij van wetticisme en lopen ook in de 21e eeuw nog steeds dat gevaar. Bij mij wint de overtuiging veld dat veel persoonlijke en kerkelijke scheefgroei ten diepste te verklaren is uit onvoldoende besef van genade.” Aad houdt de kerk een spiegel voor als hij de negen kernwaarden van de Redeemer Presbyterian Church beschrijft. Kernwaarden die gericht zijn op vernieuwing van hart, kerk en stad. Hij doet ons verslag van zijn gesprek met John Miller over hoe een introverte kerk missionair kan worden. Hij geeft in zijn boek Jerram Barrs het woord en deze werkt de stelling ‘juist je sterke punten zijn ook je zwakke punten’ uit richting de gereformeerde t...

Ook bij David Heek kom je in zijn blog ‘ Interview 2 ’ twee kanten van eenzelfde mediale (de kerk) tegen. Op de vraag ‘Houd je eigenlijk wel van de kerk?’ antwoord David: “ ‘Absoluut, maar dan bedoel ik de geestelijke kant: het lichaam van Christus. Maar die andere, menselijke kant, dat systeem, die vaak opgelegde manier van doen, die haat ik! Daar ben ik uiterst kritisch op, juist omdat het het lichaam van Christus is. ” De kerk heeft een geestelijke kant en een menselijke kant. Die geestelijke kant vormt principieel gezien geen tegenstelling met de menselijke kant. Over die menselijke kant mag en moet je wel kritisch zijn, omdat het risico bestaat dat de gerichtheid op Christus ontbreekt. Maar laten we oppassen om de geestelijke kant en de menselijke kant (standaard) als tegenpolen van elkaar te zien. In de (zondige) praktijk kunnen die twee kanten wel zomaar tegenpolen van elkaar worden. En ja, in de kerk komt het helaas voor dat de geestelijke kant en de menselijke kant een tegens...

In de kerk komt Gods werk én mensenwerk bij elkaar. Je kunt bij het nadenken over de kerk de Bijbel als uitgangspunt nemen. Hoe God tegen de kerk aankijkt (‘van boven’). En je kunt over de kerk nadenken door deze ‘van beneden’ te bezien. De benadering ‘van boven’ en die ‘van beneden’ horen bij elkaar, moeten met elkaar verbonden worden en zijn niet te scheiden van elkaar. Ze vormen principieel gezien geen tegenstelling. Het wordt pas een tegenstelling als het mensenwerk niet gedaan wordt vanuit een gerichtheid op Christus, door de Geest. Deze tweeslag (van boven en van beneden) zie ik ook in de blog ‘ David Heek stoort me ’ van Jos Douma. Jos zegt daar o.a. dit over: “ Het kan toch niet zo zijn dat kerkdiensten, waar zoveel energie in wordt gestoken, van nul en generlei betekenis zijn voor de opbouw van Christus’ gemeente? Het kan toch niet zo zijn dat kerkdiensten alleen maar het plichtmatig afwerken van een orde van dienst is? Kom op, David, je hebt toch theologie gestudeerd, en...

Eten, bidden en beminnen . Daniel & Tanja de Wolf gebruiken deze woorden als een synoniem voor radicaal discipelschap. Radicaal discipelschap als sleutel om als kerk aansluiting te vinden bij onze samenleving. “Ik zou christenen, inclusief mezelf, willen uitdagen om meer op Jezus te lijken en van hem vervuld te zijn. Jezus at met mensen (…). Hij bad tot de Vader. Hij beminde deze wereld.” Maar hoe komen wij tot radicaal discipelschap? Door Jezus na te volgen, maar hoe doe je dat? Radicaal discipelschap is het leven van de Geest in onszelf. Navolging is worden als God . Laten we ons uitstrekken naar de Geest zodat hij van ons discipelen, navolgers maakt. Er is innerlijke (geestelijke) vernieuwing nodig. David Heek ’s beeld van de kerk is: “Kerk zijn is ‘eat, pray, love’. Eten, bidden, beminnen. That’s all.” Een kerk dus waar sprake is van een gemeenschap (eten), waar we van elkaar houden (beminnen) en wij voor elkaar bidden (bidden). Dit beeld van de kerk vindt David niet of o...

In het afgelopen weekend las ik het boek ´eten, bidden, beminnen´ (oorspronkelijke titel: eat, pray, love) van Elizabeth Gilbert uit. Ik was al in het boek begonnen voordat de titel een eigen (religieus) leven ging leiden. De titel kwam ik tegen in het interview met David Heek (gepubliceerd in het ND van 27 november: ‘ Amos uit Spakenburg ’). David Heek gebruikte de titel van het boek om daarmee de kerk te typeren: “ Onrustige zielen willen thuiskomen bij God, maar dat niveau halen we niet in de kerk. En dan al die energie voor dat ene uurtje kerkdienst. Terwijl het daar niet om gaat. Kerk zijn is anders, draait om eenvoud. Kerk zijn is ‘eat, pray, love’. Eten, bidden, beminnen. That’s all ”. Het interview bracht nogal wat digitale pennen in beweging. Afgelopen week kwam er zelfs een heuse weblog beschikbaar waarop allerlei reacties zijn samengebracht: ‘ Weer kerk zijn in de 21e eeuw, eten bidden beminnen ’. In deze reacties kreeg David Heek niet alleen bijval. Wel was er eensg...

Ds. Jacob Glas schrijft in de Reformatie [1] over (menings)verschillen in de kerk. Verschillen die als verdeeldheid worden ervaren. Maar zijn meningsverschillen in de kerk een symptoom van ‘verdeeldheid’? Is verdeeldheid een synoniem voor meningsverschillen? Zijn verschillen per definitie verkeerd? Bedreigen verschillen de eenheid in de kerk? Glas zegt er dit over: “Het doet er niet toe wanneer christenen onderling van mening verschillen over allerlei zaken die het christelijk leven of het kerkelijk samenleven betreffen waarvoor God geen geboden heeft gegeven. (…) Wat er echt toe doet is of je denken en handelen gericht zijn op de Heer. Het gaat om je hart, je motivatie. Niet jouw standpunt is belangrijk, wel waarom je dat standpunt hebt.” Dus als in een gemeentevergadering de uitslag van een stemming ongeveer evenveel voor- als tegenstemmers oplevert, is daarmee niet gezegd dat dit een teken is van verdeeldheid in de gemeente. Dat weet je pas nadat je voor- en tegenstanders hebt ...

In mijn blog ‘ Oude tijden herleven ’ schreef ik dat God en mensen nog steeds dezelfde zijn. Wat voor het OT geldt, geldt ook voor de tijd die beschreven is in het Nieuwe Testament (=NT). De mens uit het OT is niet anders dan de mens uit het NT. In dit verband moet ik denken aan een tweet van Jan Meijer: “ Benieuwd hoe wij als GKv zouden reageren wanneer Jezus in cognito op bezoek kwam op de manier zoals Hij dat 2000 jaar geleden deed… ” Als wij (mensen van onze tijd) niet wezenlijk verschillen van de mensen uit de tijd van Jezus, dan kunnen we de evangeliën openslaan om zo te ontdekken hoe wij zouden kunnen reageren. De kerk in Jezus’ dagen doodde Jezus na drie jaar publiekelijk optreden. Hoe zouden wij (kerk van onze tijd) reageren als Jezus bij ons op bezoek komt? Zelfs als Jezus niet in cognito op bezoek komt? Nu komt Jezus niet als mens op bezoek in de GKv. Wel is Jezus door zijn Geest aanwezig. Ook mogen wij Jezus zien, ontmoeten in andere mensen. Hoe reageren wij als Jezus o...

Recentelijk kwam mij het rapport deputaten kerkelijke eenheid (DKE) van de GKv onder ogen. In dit rapport beschrijven de deputaten voor de generale synode van 2011 (Harderwijk) de contacten met o.a. de Christelijke Gereformeerde Kerken en de Nederlands Gereformeerde Kerken. In dit rapport nemen de deputaten als bijlage een notitie op over de leer van de doop, Heilige Geest, kerk en avondmaal. De deputaten schrijven o.a. het volgende: “In prediking en onderwijs moet glashelder uitkomen wat een gereformeerde kerk op dit punt gelooft en leert. Tegelijk blijft het belangrijk om het geloof te zien, het hart te peilen en de motieven te proeven van wie zich laten overdopen en hen niet te drijven in consequenties die ze zelf niet (willen) trekken. ” Het gaat mij nu vooral om “(…) en hen niet te drijven in consequenties die ze zelf niet (willen) trekken.” Ik vraag mij af wat de deputaten nu met deze zin bedoelen. Betekent dit dat de deputaten niet voor het toepassen van een ‘ onttrekking m...

Ds. Sieds de Jong staat stil bij de stelling van Keller: “De kerk is een ziekenhuis voor zondaars, geen museum voor heiligen.” [1] Het gaat in de kerk om genade voor zondaars. Deze stelling staat in het gedeelte waar Keller ingaat op het veel gehoorde bezwaar tegen het christelijke geloof dat christenen zich vaak in negatieve zin onderscheiden van niet-christenen. [2] De Jong merkt op dat de kerk meer is dan de hierboven genoemde typering. Het gaat in op de vraag: “zouden christenen het eigenlijk niet beter behoren te doen dan niet-christenen?” “Anders gezegd: zou het niet wat radicaler mogen?” De Jong schrijft dat hij in Gods Woord een niet mis te verstane radicaliteit tegenkomt. Hij noemt als bewijs daarvoor de teksten: Hebreeën 12 : 14 , Matteüs 5 : 46 – 47 , Efeziërs 4 : 20 , Matteüs 25 : 1 – 2 en 1 Petrus 4 : 2 . De conclusie van De Jong is dat de kerk óók een revalidatiecentrum is waar herstel plaatsvindt. De kerk óók een plek is waar mensen radicaal veranderd wórden. De kerk...