Posts

Goed en kwaad (4)

Soms lees je een boek dat een verdieping geeft of illustratie vormt bij een ander boek. Deze ervaring had ik bij het boek van Philip Troost: Gewoon God – 40 zoekwoorden om God te vinden in het alledaagse. Dit boek vormt een mooie illustratie bij deel 4 Inzicht in goed en kwaad uit ‘4 stappen naar een sterke identiteit’ van Henry Cloud. Naar aanleiding van de introductie van zijn boek, verscheen er in het ND een interview met Philip: Ik ben gewoon Philip, een bang jongetje. Vanzelfsprekend is ook het artikel ‘Ergernis en maat’, dat de aanleiding vormt voor deze blogs over goed en kwaad, een mooie illustratie van deze ‘fundamentele ontwikkelingstaak’.
Hieronder wat passages uit het boek van Philip Troost.
Ik ben mijn leven lang erg op zoek geweest naar God (p.6). (…) Terugblikkend zie ik nu hoe ik God steeds gezocht heb weg bij wie ik ben en waar ik me bevind op mijn levensweg (p.6). (…) Ik heb mezelf opgepept en voortgedreven met mooie christelijke idealen, normen en waarden, waarbij de …

Goed en kwaad (3)

Wat is die ‘ideale ik’? Op die vraag geeft Cloud in zijn boek ‘4 stappen naar een sterke identiteit’ het volgende antwoord: ‘Het is een systeem van geïnternaliseerde waarde uit onze opvoeding gekoppeld aan onze eigen wensen voor onszelf (p.200-201).’ ‘Dat wat in ons gezin als waardevol werd gezien internaliseren we in het ideaal, alles wat niet aan de eisen voldoet geven we een plekje ergens in de kelder van onze ziel. We beoordelen het laatste als slecht, of het nu klopt of niet (p.200).’ Het belangrijke punt is dat alles wat waar is, maar voor het ideale ik niet acceptabel, wordt veroordeeld en op de een of andere manier afgewezen (p.201). Het ideale ik is niet noodzakelijkerwijs foutloos (p.200).’ 
We hechten meer waarde aan het ideale ik dan aan het werkelijke ik. ‘Kort gezegd, het (AG: het ideale ik) is een beter voorbeeld dan het werkelijke. Het probleem is: het is een fantasie. Het is niet echt. Je kunt het niet omhelzen of aanspreken. Het bestaat niet (p.196).’
Het werkelijke …

Goed en kwaad (2)

Zoals gezegd deed het in mijn vorige blog genoemde artikel mij denken aan de derde ontwikkelingstaak: goed en kwaad op orde hebben. Het artikel betoogt namelijk dezelfde zaken als Cloud in deel 4 (vanaf hoofdstuk 11) van zijn boek ‘4 stappen naar een sterke identiteit’. Deel 4 heeft deze titel meegekregen: Inzicht in goed en kwaad.
Cloud beschrijft in hoofdstuk 11 eerst het ‘probleem’.
‘De wereld om ons heen is zowel goed als slecht. De mensen om ons heen zijn zowel goed als slecht. We zijn zelf zowel goed als slecht. Onze natuurlijke neiging is om het probleem van goed en kwaad op te lossen door het gescheiden te houden (p.191-192). (…) Deze splitsing resulteert in een onvermogen om slechtheid, zwakheid en mislukking in onszelf en anderen te tolereren (p.192).’
Met ‘gescheiden houden’ en ‘splitsing’ bedoelt Cloud het denken over goed en kwaad op de manier van: iets, iemand is goed óf kwaad. Je hanteert deze twee begrippen in dit geval als een tegenstelling.
Het is volgens Cloud belangri…

Goed en kwaad (1)

Een artikel in het Nederlands Dagblad van 19 juli 2017 deed mij weer het boek ‘4 stappen naar een sterke identiteit’ van Henry Cloud uit de boekenkast pakken. Het artikel kreeg de titel ‘Ergernis en maat’ mee en begint zo: ‘ …. Als de kerk in leer en zeden bijna geheel besmet is, is dat nog geen reden zich van die kerk af te scheiden.’ Het artikel gaat o.a. over het verdragen van de onvolmaaktheid van het leven. De schrijver van dit artikel, Hans Werkman, refereert hiermee aan wat Calvin schreef in zijn Institutie.  Dit artikel gebruik ik hier als aanleiding, als illustratie. Het gaat mij in deze blog vooral over het boek van Henry Cloud. 
Dr. Henry Cloud schrijft over de bedoeling die hij heeft met zijn boek het volgende (p.12 - 13):
Ik wil laten zien dat er bijbelse oplossingen zijn voor je strijd met depressie, angst, paniek, verslaving en schuldgevoel, en dat deze oplossingen liggen in bepaalde ontwikkelingstaken.

Dit zijn taken die je hoogstwaarschijnlijk niet hebt afgerond toen j…

God, het christelijk geloof, het christendom en namaakgoden

Tim Keller heeft naast Bij je volle verstand– Een uitnodiging voor sceptici nog een ander boek voor ‘sceptici’ geschreven, namelijk In alle redelijkheid – Christelijk geloof voor welwillende sceptici. Wat is nu het verschil tussen deze twee boeken?
In In alle redelijkheid (2008) gaat het over de grootste zeven bezwaren en twijfels aan het adres van het christendom die Keller de afgelopen jaren is tegengekomen en de redenen die onder het christelijke geloof liggen (p.17). In Bij je volle verstand zegt Keller er dit over: ‘Een aantal jaren geleden schreef ik In alle redelijkheid. De Engelse titel, The Reason for God, geeft aan dat er in dat boek een pleidooi gevoerd wordt in de vorm van een set argumenten om God en het christelijk geloof serieus te nemen. Er zijn weliswaar veel mensen die wat aan dat boek gehad hebben, maar veel anderen vinden dat er nog een stap aan vooraf zou moeten gaan. Velen van hen beginnen niet eens aan de zoektocht omdat het christendom om eerlijk te zijn niet r…

Vrijheid zonder grenzen is onmogelijk en ongewenst

Afbeelding
Recentelijk had ik een gesprek over het onderwerp ‘vrijheid’. In dat gesprek kwamen vragen aan de orde zoals: Is vrijheid onbegrensd?Hoeverre gaat vrijheid in relaties?
Tim Keller schrijft in zijn boek Bij je volle verstand ook over vrijheid en wel in hoofdstuk 5. In dit hoofdstuk gaat het o.a. om de vraag: ‘Waarom heb ik niet de vrijheid om te leven zoals het mij goeddunkt, zolang ik anderen maar geen kwaad doe (p.120)?’ Vrijheid is volgens Keller een van de vaste gegevens van het menselijk bestaan, dingen waar we niet zonder kunnen (p.261). Inderdaad, individuele vrijheid is belangrijk. Keller geeft aan dat in onze samenleving/ cultuur vrijheid echter niet slechts als belangrijk wordt gezien, maar als ‘het ultiem goede’, het ‘hoogste goed’ (p.123). ‘Vrijheid is gaan betekenen dat er geen beperkingen of restricties meer voor ons bestaan (p.124).’ Vervolgens gaat hij uitleggen waarom vrijheid op deze manier onwerkbaar, onmogelijk is.
Vrijheid is praktisch gezien niet werkbaar Bij de defi…

Kennis heeft een objectieve en subjectieve kant

Afbeelding
Één van de zinnen waarmee Keller mij bij het lezen van Bij je volle verstand triggerde, was deze: ‘Zowel zij die in God geloven als zij die dat niet doen komen op hun standpunten uit door een combinatie van ervaring, geloof, argumentatie en intuïtie (p.10).’ Verderop in het boek schrijft hij er opnieuw over en lezen we o.a.: ‘Sociaal wetenschappers hebben beargumenteerd dat we iets uiteindelijk ‘voor waar houden’ door gebruik te maken van een hele reeks methoden, waaronder analytisch denken, ervaring, invoelen of ‘mentaliseren’, en intuïtie (p.54).’ Mensen proberen de werkelijkheid te begrijpen ‘door middel van een proces dat rationeel, persoonlijk, intuïtief en sociaal is (p.54).’
Op basis hiervan trekt Keller de conclusie: ‘De rede werkt niet zelfstandig en kan dat ook niet (p.54).’ Mensen komen dus niet uit bij argumenten alleen door er verstandelijk over na te denken en verstandelijk te redeneren. In zo’n proces van nadenken en redeneren spelen ook andere factoren een rol (persoon…