Posts

Gesprekken over heikele thema’s

In het ND van 25 oktober stond een artikel over gesprekken over heikele thema’s. Er gaat in dit soort gesprekken heel wat mis. In het artikel kun je dat nalezen. Aan het eind van het artikel worden vijf principes genoemd om zo te komen tot een verbetering van een dialoog. Dit artikel deed mij sterk denken aan de uiteenzetting van Riekje Boswijk-Hummel in het boek Boos. Hieronder meer daarover uit het genoemde boek.
Denken – voelen - zien Boswijk-Hummel schrijft o.a. over de relatie tussen denken en voelen. Denken en voelen zijn twee verschillende werkwoorden. Dat suggereert volgens de schrijfster dat het twee verschillende activiteiten zijn, terwijl dat niet het geval is. “Denken en voelen vinden altijd tegelijkertijd plaats” (p.72). Daarom maakt ze er één woord van: denkvoelen. “Het denkvoelen vormt je ‘binnenwereld’” (p.72). Ook denkvoelen en zien (‘buitenwereld’) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er is geen volgorde in de tijd. “Alles gebeurt op hetzelfde moment” (p.73). Daaro…

Word je bewust van boosheid (6)

Afbeelding
Riekje Boswijk-Hummel schreef het boek Boos met als ondertitel: boosheid erkennen, begrijpen, loslaten. Ik deze blog geef ik een samenvatting van deel VII – Behoefte. Het laatste deel van het boek. De schrijfster behandelt in dit deel “behoeftes, en de vraag welke wél en welke niet opgegeven kunnen worden” (p.222). Dit, omdat het loslaten van boosheid alles te maken heeft met het loslaten van doelen en behoeftes.
Behoeftes – categorieën De schrijfster deelt mogelijke behoeftes als volgt in. algemeen menselijke behoeftes:concrete behoeftes;relationele of emotionele behoeftes: behoefte aan aandacht, erkenning,  respect, support, liefde;ontwikkelingsbehoeftes: behoeftes van fysieke, emotionele en spirituele ontwikkeling en groei;behoeftes gebaseerd op tekorten of negatieve zelfbeelden:neurotische behoeftes: relationele of emotionele behoeftes gebaseerd op tekorten;traumatische behoeftesik-behoeftes: behoefte om ‘iemand te zijn’ – tekort aan zelfwaardering of ‘eigenheid’;maatschappelijke be…

Word je bewust van boosheid (5)

Afbeelding
Riekje Boswijk-Hummel schreef het boek Boos met als ondertitel: boosheid erkennen, begrijpen, loslaten. Ik deze vijfde blog geef ik een samenvatting van deel VI – De verwarrende werkelijkheid uit het boek. In het vorige deel schreef ze over het voeren van gesprekken. Ze geeft aan het begin van deel VI direct toe dat gesprekken in de praktijk meestal ‘ronduit verward’ verlopen. Daar gaat ze in dit deel dieper op in.
Verwarring Die verwarring kan worden veroorzaakt doordat er niet één doel en één behoefte is, maar meerdere doelen en behoeftes tegelijkertijd. Naast een concreet doel en behoefte spelen ook nog relationele doelen en behoeftes een rol. Het verwarrende is nu dat je communiceert en argumenteert over het concrete doel (bijvoorbeeld de vakantiebestemming), terwijl de boosheid wordt veroorzaakt door het niet vervuld worden van je relationele doel en behoefte. “(…) de argumenten die je aanvoert, heb je gezocht bij je vooringenomen standpunt” (p.203). Het lastige kan ook nog eens z…

Word je bewust van boosheid (4)

Afbeelding
Riekje Boswijk-Hummel schreef het boek Boos met als ondertitel: boosheid erkennen, begrijpen, loslaten. Ik mijn vierde blog geef ik een samenvatting van deel V uit het boek. In dit deel beschrijft ze ‘hoe nu verder’, nadat ze in het vorige deel schreef over boosheid stoppen, je beeld bijstellen en boosheid loslaten.
Doelen inwisselen We hebben in de voorgaande hoofdstukken gezien dat het bij boosheid niet gaat om het uit de wegruimen van een obstakel (zie definitie van boosheid), maar om het vervullen van een behoefte. Boosheid heeft met pijn te maken en daaronder ligt een onvervulde behoefte. Die onvervulde behoefte kan je (soms) ook vervullen door een ander doel te kiezen.
Obstakel is een ding Maar, het inwisselen van doelen kan ook geen optie voor je zijn. Wat dan? Boswijk-Hummel maakt een onderscheid tussen wanneer het obstakel een ding is en wanneer het een persoon is. Hier de eerste variant. Een optie is om alsnog je oorspronkelijke doel te bereiken. Je onderzoekt het obstakel, la…

Word je bewust van boosheid (3)

Afbeelding
Riekje Boswijk-Hummel schreef het boek Boos met als ondertitel: boosheid erkennen, begrijpen, loslaten. Ik mijn derde blog geef ik een samenvatting van deel IV uit het boek.
Boos zijn - boos doen Deel IV heeft de volgende titel meegekregen: boosheid erkennen, stoppen en loslaten. Boswijk-Hummel maakt een onderscheid tussen gefrustreerd zijn, boos zíjn en boos dóen (p.101): - gefrustreerd zijn: voelen dat je ‘onder stress’ staat; -boos zíjn: je frustratie op het obstakel richten en voelen dat je boos bent op dat obstakel; - boos dóen: de boosheid omzetten in directe of indirecte uitingen van boosheid. Het is goed dat je gefrustreerd bent, dat je boos bent, maar “de kunst is echter om niet boos te gaan dóen (…)” (p101). Maar je werd niet voor niets boos. Boosheid is een signaal en dat signaal moet je niet negeren. Je boosheid moet je erkennen.
Boosheid stoppen Hoe kan je nu wel gefrustreerden boos zijn, maar niet boos doen? “Je ‘stopt’ je boosheid door de stroom van voelen en automatisch hande…

Word je bewust van boosheid (2)

Afbeelding
Riekje Boswijk-Hummel schreef het boek Boos met als ondertitel: boosheid erkennen, begrijpen, loslaten. Ik mijn tweede blog start ik met deel II uit haar boek en geef ik ook een samenvatting van deel III.
Hoe boosheid er uitziet In deel II van het boek beschrijft de schrijfster hoe boosheid kan worden geuit, en hoe boosheid er dan uitziet. Je kunt boosheid op een directe en indirecte manier uiten. Vormen van directe uitingen zijn: een woordenwisseling, ruzie, verbaal geweld, fysiek geweld, je boosheid afreageren op iets of iemand anders en bij iemand anders (je vertelt een ander over je boosheid). Indirecte vormen van uitingen zijn: slachtoffergedrag, mokken en pruilen, vormen waarin een element van ‘afstraffen’ zit zoals genoegdoening (ik pijn, dan jij ook pijn) of leedvermaak, vormen van afstand nemen en onthouding, zwijgen, cynisme, ziek worden, roddelen, jaloezie en stalken. Indirecte vormen van boosheid worden toegepast omdat mensen bang zijn voor het obstakel (iets of iemand, de s…

Word je bewust van boosheid (1)

Afbeelding
Riekje Boswijk-Hummel schreef het boek Boos met als ondertitel: boosheid erkennen, begrijpen, loslaten. Ik vind het een inzichtgevend boek en zal proberen een samenvatting daarover te geven. Ik heb het al eens eerder gezegd: een samenvatting is slechts een samenvatting. Heel veel details moeten in een samenvatting ongenoemd blijven. En dan is het ook nog eens mijn (vanuit mijn perspectief geschreven) samenvatting. Daarom stel ik voor: koop het boek en lees het zelf eens door! Ik beveel het boek van harte bij je aan. Wie heeft er nu niet te maken met boosheid in zijn leven?   
Aanleiding Waarom heeft de schrijfster 252 pagina’s volgeschreven over het onderwerp ‘boos’? Ooit besloot ze om haar opvattingen over het onderwerp boos aan een nader onderzoek te onderwerpen (p.16). Zij stelde vragen als: Wat ís boosheid eigenlijk? Wat maakt eigenlijk dat mensen boos worden? Wat ligt er ten grondslag aan boosheid? Wat is het effect van het uiten van boosheid? Wat levert het op? Wanneer eindigt boo…