Posts

Ethiek als trouw aan samenhang - relationele ethiek

Mijn broer schreef een reeks essays onder de titel Orde, samenhang en verantwoordelijkheid , met als verdieping Waarom ethiek mogelijk is zonder geloof . In deze teksten werkt hij een visie op ethiek uit die mij raakte, omdat zij onverwacht dicht uitkomt bij het contextuele gedachtegoed en de relationele ethiek van Ivan Boszormenyi-Nagy (=Nagy). M’n broer schrijft in die essays o.a. het volgende.   Orde Orde duidt volgens hem ‘op een dragende samenhang waarin leven mogelijk is’. “Zij is geen schema dat over de werkelijkheid wordt gelegd, maar een samenhang die haar van binnenuit draagt.” “De mens staat niet boven de werkelijkheid als haar ontwerper, maar binnen haar als inwoner.” Onze vrijheid als mens ‘bestaat niet in het loslaten van orde, maar in het leren leven in overeenstemming ermee’. De werkelijkheid bezit een orde. Orde is geen menselijke constructie, ‘maar een gegeven samenhang waarin het leven kan gedijen’. Samenhang “In oudere culturen...

In therapie bij Jezus

Ik las het boek In therapie bij Jezus van Anselm Grün. Het boek kreeg als ondertitel de helende kracht van bijbelse verhalen mee.   In de Inleiding schrijft Grün dat het hem daarbij gaat ‘in de eerste plaats om hoe wij in onze tijd in de ontmoeting met Jezus een ander beeld kunnen krijgen van onszelf’. “En het gaat er mij (AG: Grün) in de tweede plaats om hoe wij met onze psychische problemen Jezus vandaag de dag zo kunnen ontmoeten dat wij genezing ervaren.”   Grün schrijft dat het boek bedoelt is ‘voor mensen die op weg gaan om zichzelf beter te leren kennen’. “En het is bedoeld voor mensen die aan zichzelf lijden en een uitweg zoeken uit hun lijden. Maar ik (AG: Grün) schrijft dit boek ook voor mijzelf als pastor en voor alle mannen en vrouwen die andere mensen pastoraal begeleiden.” “En ik hoop dat ook therapeuten belangstelling hebben voor de therapeutische wijsheid van Jezus en bij Hem impulsen vinden voor hun eigen therapeutische aanpak.”   Met het boek wil...

De reis van transformatie

In mijn vorige blog noemde ik David Benner als iemand die aandacht besteedt aan het onderwerp transformatie . In zijn boek Liefde & overgave schrijft hij in hoofdstuk 4 – Getransformeerd door liefde over de stappen die gezet worden ‘op de christelijke reis van transformatie’. Daarover meer in deze blog. Welke stappen of aandachtspunten zijn nodig op deze reis van transformatie?  Er is een ontmoeting met God nodig. “Omkeren is hetzelfde als bekering. Bekering is echter niet alleen je afwenden van iets, een zonde of een manier van leven. Het is ook je wenden tot iets. Christelijke bekering is je toekeren naar, je wenden tot Jezus.” “Je naar Jezus keren is de kern van berouw, want dit is de enige echte mogelijkheid om je van de zonde af te wenden.” Er is goddelijke liefde nodig om zowel je hart als je wil te transformeren. “Goddelijke liefde stelt mij in staat Gods wil te verkiezen boven die van mij.”   “Echte transformatie vereist kwetsbaarheid .” Liefde transformeert...

Transformatie vereist zelfkennis en Godskennis

Ik was aan het bladeren in De namiddag van het christendom van Tomáš Halík. Ik had het boek al gelezen , maar Halík raakt mij met zijn boeken elke keer weer opnieuw. Nu trok het woord ‘ transformatie ’ (p.165) mijn aandacht. Hieronder neem ik over wat Halík daarover in zijn boek schrijft.   “In het christendom gaat het er werkelijk om dat we ‘opnieuw geboren worden’ (Joh. 3 : 1 – 21), het gaat om een transformatie ( metanoia ). Deze verandering vat ik enigszins anders op (…) dan mensen die bekering opvatten als slechts een verandering van denken of een ‘morele verbetering’; dat zijn allemaal hooguit deelaspecten op de weg van het ‘christen worden’. Zij zijn eerder iets wat op een natuurlijke wijze met hun bekering gepaard gaat; ze zijn een gevolg ervan, maar je kunt de bekering zelf niet hiertoe reduceren. Je kunt het leven uit het geloof niet reduceren tot een overtuiging ( belief ), een moraal of een emotionele beleving van de ‘tweede geboorte’. De metanoia is een existenti...

De vijgenbladeren

Tim Keller schrijft in hoofdstuk 8 van zijn boek Vergeven over het begrijpen van de ‘diepgravende psychologisch-geestelijke situatie van de vijgenbladeren’. Met het woord ‘vijgenbladeren’ refereert hij aan de zondeval zoals beschreven in Genesis 3 : 7 – 10. Na die zondeval regen Adam en Eva vijgenbladeren aan elkaar en maakten er lendenschorten van. “Ze voelen tot in het diepst van hun wezen dat er iets met hen aan de hand is, iets wat ze niet kunnen goedpraten. Nu willen ze zichzelf wanhopig graag bedekken, zelf invloed uitoefenen op wat anderen van hen zien, en de waarheid over wie ze zijn zelfs voor elkaar verbergen.”   De illusie van de onechte ik werd zo geboren uit de zondeval van Adam en Eva. Volgens Benner ( Gods geschenk jezelf te mogen zijn ) is “de kern van het onechte ik (…) een verlangen om een zelfbeeld en een manier van omgaan met de wereld te presenteren”. “We leren te doen alsof.” Datgene wat als rol start, verandert in een identiteit. “In het begin weerspiegel...

Vergeven: deel 3 en epiloog

Als vervolg op mijn vorige blog geef ik hier een samenvatting van deel 3 van het boek Vergeven van Tim Keller.   Deel 3 van het boek, Vergeving in de praktijk brengen , wordt gevormd door de hoofdstukken 8 tot en met 11. De ‘verticale’ vergeving vormt voor christenen een uitzonderlijk krachtige motivatie om andere vergeving te schenken, en laat zien hoe je dat doet. Omdat volgens Keller dit van groot belang is bij het schenken van vergeving aan anderen, diept hij dit uit in de hoofdstukken 8 en 9 .   In hoofdstuk 8 schrijft Keller o.a. over het begrijpen van schuld en schaamte. “We kunnen zeggen: ‘Ik geloof niet in zonde, ik geloof niet in schuld,’ en toch is er een stem in ons die ons een lafaard noemt, die ons een dwaas noemt, die ons beschaamd doet staan, die ons laat uitspreken dat we tekortschieten.” De seculiere cultuur geeft geen verklaring voor dit gevoel. De Bijbel wel.   Als Adam en Eva zondigen in het paradijs, dan ervaren ze direct een gevoel van s...

Vergeven: deel 2

Als vervolg op mijn vorige blog geef ik hier een samenvatting van deel 2 van het boek Vergeven van Tim Keller.   ‘De hoofdstukken 5 tot en met 7 vormen deel 2 van het boek: Vergeving begrijpen. Naar aanleiding van het Oude Testament stelt Keller in hoofdstuk 5 de vraag: “Hoe is vergeving, tegen de achtergrond van wat we over Gods heiligheid en rechtvaardigheid weten, überhaupt mogelijk?” Er is hier sprake van een paradox. “God is beide : Hij is zowel een God van liefde als een God van toorn, en het kruis is de plek waar we zien hoe deze twee niet met elkaar op een gespannen voet staan maar juist samenwerken om de wereld te redden.”   Wij vinden het moeilijk om toorn en liefde hand in hand te laten gaan. Onze boosheid is echter een andere dan Gods boosheid. Bij onze boosheid gaat het vaak over ons gekwetst zijn. Over ons imago, onze ego e.d. De wet van God “is een opdracht om op de juiste manier, in de juiste mate volmaakt lief te hebben”. “Als je je daar niet aan ho...