Arjan's blog

Ik heb op mijn blog al eerder aandacht gevraagd voor het boek ‘Een kerk die prikkelt’ van Graham Tomlin. In de weekendbijlage (20 februari 2009) van het ND staat een boekbespreking door Jan van Langevelde afgedrukt: ‘ Laat de kerk gewoon zichzelf zijn ’. Het boek geeft een antwoord op hoe wij evangelisatie het best handen en voeten kunnen geven en waarom wij aandacht zouden moeten schenken aan evangelisatie. Tomlin laat zien dat er een (belangrijk) verband is tussen het koninkrijk van God en evangelisatie en werkt uit hoe de kerk zich verhoudt tot dat koninkrijk. Tomlin schrijft over bekering, wedergeboorte en verandering. Dat spirituele groei en evangelisatie alles met elkaar te maken hebben. En over hoe kerken veranderende gemeenschappen kunnen worden. Een evangeliserende kerk vraagt ook om leiderschap. Leiderschap dat voorwaarden schept voor groei en niet denkt dat je de groei kunt genereren. Langevelde schrijft in zijn recensie, dat hij het boek met veel plezier heeft gelezen. “T...

Ik noemde het al eerder: maandag 15 december is de predikant Hans Burger gepromoveerd aan de Theologische Universiteit in Kampen op een proefschrift met de titel: Being in Christ, ‘in Christus zijn’. In de al eerder genoemde artikelen in het RD en ND doet Burger ook uitspraken die richting geven aan evangelisatie . In het RD zegt Burger: “In Christus zijn is absoluut noodzakelijk, is ook een ervaringswerkelijkheid. To be or not te be, in Christ, that’s the question. Wat heb je anders nog te vertellen, ook aan mensen buiten de kerk? Juist hierin kunnen ook mensen in onze postmoderne cultuur een échte identiteit vinden.” En in het artikel in het ND ‘ Delen in lijden en overwinning van Christus ’ zegt hij: “Wil de kerk in een postmoderne samenleving prikkelend zijn, en Christus in mensen gestalte krijgen, dan moet je meer willen doen dan bewijzen dat ‘christenen ook leuke en normale mensen zijn’. Het gaat om meer dan het gewone: dat je niet alleen je vrienden groet, maar ook je vijanden.”...

Taizébroeder Frank zei in het al eerder door mij genoemde interview ook nog iets anders wat mijn aandacht trok: “ Ik begrijp Nederland niet meer zo goed. Mensen zijn analyserend en polemiserend en leven niet meditatief. Aan de ene kant klagen over het leeglopen van kerken, aan de andere kant niet tot werkelijke vernieuwing van het leven komen. ” Deze broeder legt zo een verband, een relatie tussen het leeglopen van kerken en het niet komen tot een werkelijke vernieuwing van het leven. Een geestelijk leven, een leven waarin van geestelijke groei sprake is, een leven waarin de glorie van de Heer zichtbaar wordt, een op Jezus lijkend leven. Iemand die zich ook bezig heeft gehouden met de relatie kerk – levensvernieuwing is Graham Tomlin. [1] Hij noemt een reden waarom kerken niet aanspreken (en dus leeglopen): “Er is niet zozeer gebrek aan waarheid – (…) – maar er mist een link tussen de woorden die geuit worden en de levensstijl die daaruit voortkomt: er is gebrek aan authenticiteit, aa...

In mijn vorige blog schreef ik over de relatie tussen het leeglopen van kerken en het niet komen tot een werkelijke vernieuwing van het leven. Dit leeglopen kan te maken hebben met zowel het vertrek van kerkgangers als ook met te weinig of geen aanwas van nieuwe kerkleden. Ook voor deze laatste categorie gaat de hiervoor genoemde relatie tussen leegloop en tekort aan vernieuwing op. Anders gezegd: een tekort aan vernieuwing doet bestaande kerkgangers afhaken én zorgt ervoor, dat er geen nieuwe leden bijkomen. Ook hierover zegt Graham Tomlin wetenswaardige zaken. [1] “Als een christen leert zijn leven onder de regering van Jezus Christus te leiden, als hij leert zijn perspectief van geld, seks, macht, tijd en eeuwigheid te verleggen, dan zal hij een persoon worden die vragen oproept bij zijn 21e-eeuwse niet-christelijke buren. Een gemeenschap die sterk door diepe en toegewijde sympathie wordt gekenmerkt, door liefde, meeleven en nederigheid, is zeer aantrekkelijk. Ook dit roept vragen ...

Mijn vorige blog ging over geloofsgroei, (gedrags)veranderingen, het lijken op Christus. En over de vraag of de kerk op deze punten wel voldoende gefocust is. O.a. Graham Tomlin (Een kerk die prikkelt) geeft een antwoord op die vraag. Volgens hem is het probleem van veel kerken dat er weinig aandacht wordt geschonken aan het voortdurende proces van verandering (groei). In zijn boek legt hij allerlei verbanden tussen evangeliseren en veranderen . Zo werkt hij uit, dat evangelisatie tot verandering leidt. Kerken die evangeliseren, moeten veranderde mensen voort brengen, levenslange leerlingen van Jezus Christus als het gaat om het goede leven. Maar verandering leidt op haar beurt ook weer tot evangelisatie. Tomlin schrijft dat wanneer de kerk de spirituele en persoonlijke groei van christenen hoog op de agenda heeft staan, ze ook efficiënter evangeliseert. “Waar christenen kunnen ervaren wat het betekent om het leven volledig onder Gods bestuur te brengen, zullen ze automatisch anderen...

Ik heb het boek ‘ Geestelijk fit – het belang van christelijke karaktervorming ’ van Graham Tomlin bijna uit. Ik kreeg het boek begin 2009. Ik heb het toen gelezen, maar de inhoud landde niet echt bij mij. Ik pakte het boek nu weer naar aanleiding van de blogs ‘ Spirituele vorming (2) ’ en ‘ Spirituele vorming (3) ’ van Jos Douma. Jos laat zich heel positief uit over dit boek. Graham Tomlin is ook de schrijver van het boek ‘Een kerk die prikkelt – Uitdaging om provocerend gemeente te zijn’. Dat vind ik een zeer verhelderend en leerzaam boek. Ik heb er in diverse blogs aandacht aan besteed. Nu bij het opnieuw lezen van ‘Geestelijk fit’ ontdek ik pas hoeveel bijzondere zaken Tomlin aansnijdt in zijn boek. Zaken die mij aan het denken zetten. Ik pak er nu een element uit. In hoofdstuk 8 beschrijft Tomlin een aanzet tot een nieuwe vormgeving van de kerk. Voor die beschrijving gebruikt hij een vijftal hoofdelementen waarvan de eerste ‘vorming’ is. “Vorming tot gelijkenis van Christus i...

Eredienst is Woordverkondiging Een bekend argument tegen geloofsgetuigenissen in de eredienst is, dat het Woord centraal moet staan. De eredienst is vooral Woordverkondiging en God staat dan centraal. Bij een geloofsgetuigenis zou een mens in het middelpunt van de belangstelling gezet worden. Maar is dat wel zo? Emeritushoogleraar dr. W. Verboom zegt ergens over de eredienst, dat „God naar ons toe komt, en wij antwoord geven. Dit laatste gebeurt traditioneel door een lied, gebed en collecte.” Maar waarom geen getuigenis? Als het gedoseerd plaatsvindt, en geredigeerd wordt door de kerkenraad kan het heel goed zijn als bijvoorbeeld iemand bij een belijdenisdienst getuigenis geeft van Gods daden in zijn leven. Ook dat is een antwoord, een reactie op het spreken van God. Geloofsgetuigenis tot eer van God Het moet natuurlijk ook niet zo zijn, dat bij een geloofsgetuigenis een mens in het middelpunt van de belangstelling gezet wordt. Een geloofsgetuigenis moet tot eer van God zijn. Als een g...

Ook een ander artikel in het ND van afgelopen zaterdag gaat over spiritualiteit: ‘ Laat kerk aansluiten bij spirituele zoeker ’. In dit artikel gaat het o.a. over de waarde van spiritualiteit die samen beleefd wordt en dus niet alleen als individu. “Deze saamhorigheid kon de kerk in het verleden nog bieden. Die kerk, die eeuwenlang dé plek was om naar toe te gaan voor religieuze en spirituele Europeanen, kan blijkbaar in haar huidige vorm de hedendaagse spirituele omnivoren die meer en meer zoeken naar saamhorigheid, niet boeien of bereiken.” Dat is raar! Er wordt massaal gezocht naar spiritualiteit en de kerk als meest voor de hand liggende vindplaats van spiritualiteit is daarbij geen “marktpartij”. Hoe komt dit? Graham Tomlin noemt in zijn boek ‘ De kerk die prikkelt ’ twee reden van deze mismatch. De eerste is dat grote delen van de christelijke theologie in strijd zijn met het postmodernisme. Als tweede en belangrijkste reden noemt hij: “het probleem dat de kerken moeten onderkenn...

Stefan Paas schrijft in cv•koers van januari 2009 – ‘ geloven en willen geloven ’ over de vraag: Kunnen wij mensen overtuigen van de waarheid van het christelijk geloof? De vraag raakt mij vooral nu ik het boek ‘In alle redelijkheid’ van Tim Keller gelezen heb. Paas geeft ook een antwoord: (…) “als je in gesprek bent met overtuigde tegenstanders van de visie die je zelf aanhangt, helpen argumenten meestal niets.” Dit geldt niet alleen bij geloof volgens Paas, maar ook bij bijvoorbeeld de politiek. Daarom concludeert Paas aan het eind van zijn artikel, dat de eerste vraag niet is hoe wij mensen kunnen overtuigen van de waarheid van het christelijk geloof. “De vraag is: hoe kunnen we mensen laten verlangen dat het christelijk geloof waar is?” Het gaat dus niet om overtuigen maar om het opwekken van verlangen . Dit schrijft ook Graham Tomlin in zijn boek ‘Een kerk die prikkelt’: voordat we de stap naar uitleg of overtuiging nemen, moet in mensen een verlangen , een vraag om God te vi...

Ik dacht nog wat na over ‘onrust’ en herinnerde mij, dat Tomlin daar ook wat over geschreven heeft. [1] Tomlin schrijft het volgende: “(…) de basis van christelijk leven en getuigen ligt in ontevredenheid met de bestaande situatie. Het gevoel dat ‘dit niet zo zou moeten zijn’ is het ware begin van wijsheid. Ontevredenheid over de dingen zoals ze zijn, vergezeld van de intuïtie dat het anders kan, is het startpunt voor iedereen die zich met de God van Jezus Christus wil verbinden.” Ontevredenheid met de bestaande situatie en het gevoel hebben dat het anders kan, ligt m.i. heel dicht bij ‘onrust’. Onrust kan dus blijkbaar nuttig en heilzaam zijn, ja zelfs van wijsheid getuigen. Onrust uit de weg gaan, of bagatelliseren of in de kiem smoren is dan juist onwijs en voorkomt heilzame effecten. Geloven heeft alles te maken met veranderen, met groeien. Met een steeds meer gaan lijken op Jezus. Daarmee is ook gezegd, dat een gezonde kerk een gemeenschap is die verandert. [2] Veranderingen kunn...

Aandacht voor gevoel en beleving in eredienst Hiervoor zei ik het al, Gunnink vraagt zich in ‘Thuis in Gods huis’ af en hij vraagt het op die manier ook aan ons: “Hoe komt het, dat heel wat volwassenen en nog meer jongeren vertrekken naar gemeenten waar de beleving meer de ruimte krijgt? Is dat niet gewoon, omdat we te weinig de emotie een plaats durven geven?” De vraag is des te indringender als we bedenken dat eredienst en prediking die de geheimen van het hart bereiken, die verder gaan dan het verstandelijke en rationele, dat die eredienst en prediking als het ware een bovennatuurlijk kenmerk hebben. [1] Ze brengen het gevoel van de aanwezigheid van God. Gevoel en beleving zijn belangrijk om de blijde boodschap te laten landen in de harten van mensen en om de aanwezigheid van God te ervaren. Alleen het (verstandelijk) weten dat God aanwezig is, is niet genoeg. Is dat ook niet wat De Bruijne zei tijdens zijn inauguratie als hoogleraar? Verstand en wil hebben gevoel nodig. Kennis zon...

In het ND van 27 december 2008 is een interview geplaatst met ‘kerkplanter’ en predikant Tim Keller: De publieke theologie van Tim Keller . In het interview kun je kennis maken met de persoon Tim Keller. Ook vestigt Tim Keller in het interview de aandacht op een aantal m.i. belangrijke zaken. Betekenis van het evangelie voor nu In mijn blog over Een kerk die prikkelt en ‘in Christus zijn’ haalde ik Hans Burger aan: “De betekenis van het evangelie voor het heden krijgt niet voldoende aandacht in de vrijgemaakte traditie.” Tim Keller doet zo’n soortgelijke uitspraak in het interview: “Hij (AG: Richard Lovelace) leerde ons dat de opwekkingen plaatsvonden toen predikers mensen tot het inzicht brachten, dat het grootste deel van hun leven zelfrechtvaardiging was. Veel christenen aanvaarden wel dat ze gered zijn door genade en niet door werken, maar weten niet hoe het uitwerkt in hun leven . Op het moment dat christenen er echter achter komen wat de gevolgen zijn van het nieuwe leven, is d...