Arjan's blog

Ik schreef in mijn vorige blog over de relationele grondwet die ook wel de grondwet van samenwerking wordt genoemd. De taal die ik daarvoor gebruikte was vooral ingekleurd vanuit het contextuele gedachtegoed (Nagy). In deze blog is vooral taal gebruikt zoals die wordt aangereikt vanuit de boeken Taal van Transitie , Laat je niet gijzelen en Care to Dare (1) . Waarom deze drie boeken? Omdat ik ze recent gelezen heb en ze min of meer voor hetzelfde gedachtegoed staan. Dat gedachtegoed of de drie boeken vat ik samen met de woorden: secure base leiderschap . In de drie genoemde boeken kom je niet de woorden relationele grondwet of grondwet van samenwerking tegen. Wel waar deze woorden voor staan: verantwoordelijkheid, autonomie en respect. Met behulp van citaten zal ik aangeven wat er over de regels uit de relationele grondwet geschreven staat in de boeken. Ik zal daarbij de woorden die de relationele grondwet vormen onderstrepen. Hoofdstuk 4 in Taal van Transitie gaat over verbi...

“In de grondwet staan de basisregels die in Nederland gelden en waar iedereen die zich in Nederland bevindt aan heeft te houden.”( 1 ) Naast de Nederlandse grondwet is er ook een relationele grondwet ook wel genoemd een grondwet van samenwerking . Deze grondwet geeft aan wat op fundamenteel niveau geldt voor onderlinge relaties in het algemeen en specifiek in een samenwerkingsverband. Een grondwet dus die de basisregels bevat waaraan iedereen die zich in het samenwerkingsverband of het team bevindt, zich heeft te houden. Om zo de samenwerking of de onderlinge relaties te laten functioneren en optimaal tot z’n recht te laten komen. Door deze basisregels met elkaar af te spreken en ons hieraan te houden worden we betrouwbaar voor elkaar. Betrouwbaarheid en vertrouwen zijn belangrijke pijlers voor een goede relaties. Verantwoordelijkheid Het eerste artikel of de eerste regel uit die grondwet heeft betrekking op verantwoordelijkheid. Je hebt recht op je eigen verantwoordelijkheid. Net als...

Wanneer verdient een mens respect ? Ik sprak met iemand over deze vraag. Ik zei dat iedereen respect verdient ongeacht zijn mening of overtuiging. De ander (mijn gesprekspartner) vond dat ook maar maakte één uitzondering op deze regel: iemand verdient respect tenzij zijn mening, zijn overtuiging tegen Gods wil of gebod ingaat. Dus het was voor haar een respect-tenzij. Respect is een thema dat bij mij vooral betekenis heeft gekregen vanuit de relationele grondwet . Daarnaast geeft het zoeken op mijn blog naar het woord ‘ respect ’ de nodige hits: het onderwerp vind ik belangrijk en ik heb er veel over nagedacht. Het bovengenoemd gesprek hield mij nog lang bezig. Is respect nu onvoorwaardelijk of is het voorwaardelijk?  Wij spraken er later samen nog een keer over door. De andere nuanceerde haar mening en stelde dat iemand (als persoon ) altijd respect verdient, maar zijn of haar mening niet als deze ingaat tegen Gods wil. Maar, is dat niet een wat bijzondere stelling? Als je d...

In gesprekken of discussies hoor je mensen wel eens op andere mensen reageren met een ‘Ja, maar ….’. George Kohlrieser (e.a.) vraagt daar in zijn boeken Laat je niet gijzelen en Care to Dare aandacht voor. Kohlrieser roept ons op te stoppen met ‘ja, maar’. Dat doet hij in het gedeelte waar hij schrijft over factoren die een dialoog blokkeren. ‘Ja, maar’ blokkeert de dialoog. “De zin ‘ja, maar’ doet meestal afbreuk aan wat er eerder gezegd is.” “Dit (AG: ‘ja, maar’) is een klassiek voorbeeld van iets of iemand niet serieus nemen – een van de vier belangrijkste zaken die de dialoog blokkeren. Het betekent helemaal geen ja. Het is een manier om aan te geven dat je het oneens bent, om afstand te nemen van de vorige opmerking en je eigen persoonlijke standpunt te uiten. Het is eigenlijk een manier om ‘nee’ te zeggen. Het is het ultieme bewijs dat mensen in monologen praten en niet in dialogen.” “Daarom is ‘ja, maar …’ een subtiel teken van gebrek aan respect en doet het afbreuk.” Respec...

In het boek Geweldloze communicatie – Ontwapenend, doeltreffend en verbindend (Marshall B. Rosenberg) vind ik ook de drie pijlers terug die met elkaar de relationele grondwet vormen (verantwoordelijkheid, autonomie en respect).   Respect “Geweldloze Communicatie verdiept het luisteren, bevordert respect en empathie en kweekt een wederzijds verlangen om vanuit het hart te geven.”   Rosenberg geeft een opsomming met een aantal menselijke basisbehoeften. In deze lijst noemt hij ook respect .   Empathie (met empathie ontvangen of luisteren) is één van de twee onderdelen van Geweldloze Communicatie. Empathie wordt zo omschreven: “Empathie is een respect vol begrijpen en aanvaarden van wat er in de ander leeft.”   Autonomie “Het derde element van Geweldloze Communicatie is het erkennen van de bron van onze gevoelens. Geweldloze Communicatie verdiept ons besef dat het spreken en handelen van anderen misschien wel aanleiding maar nooit oorzaak van ons gevoel kan...

In het boek van Edwin H. Friedman – Van geslacht op geslacht krijgen de begrippen zelfdefinitie en zelfdifferentiatie veel waarde mee. Maar, wat is nu (zelf)differentiatie en zelfdefinitie precies? Eerst wat citaten. Citaten “Met differentiatie bedoelen we het vermogen van een gezinslid om zijn of haar eigen levensdoelen en waarden te bepalen, los van de druk van de omgevingsfactoren. ‘Ik’ te kunnen zeggen, wanneer anderen ‘jullie’ en ‘wij’ van je vragen” (p.34). “Het omvat ook het vermogen tot een (relatief) niet-angstig-bezorgde presentie te midden van bezorgde systemen en om maximale verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen bestemming en het eigen emotionele bestaan” (p.34). “Dit concept moet echter niet verward worden met autonomie of narcisme. Differentiatie betekent een ‘ik’ te kunnen zijn, terwijl men met anderen verbonden blijft” (p.34). En als Friedman schrijft over de differentiatieschaal van Bowen, dan zegt hij daar o.a. dit: “Wanneer ze (AG: ‘hun kinderen’) ui...

Opnieuw een blog naar aanleiding van het boek Revolutie binnen de relatie – Liefde opnieuw ontwikkelen van Riekje Boswijk-Hummel. Er is een woord, een onderwerp dat je veel tegenkomt in het boek: verantwoordelijkheid . Daarover meer in deze blog. Ik zal dit woord verder cursief weergeven.   Wat is die revolutie? Revolutie binnen de relatie, maar wat is nu precies de inhoud van de revolutie? “Het belangrijkste bestanddeel van de wending die hier plaatsvindt, is de verplaatsing van de verantwoordelijkheid , oftewel: je gaat uit de machtsstrijd.” De grote ommekeer bestaat hierin,   “dat je naar jezelf gaat kijken en niet meer de ander naar jezelf gaat omvormen”. “Niet de ander, maar jijzelf bent verantwoordelijk voor je manier van doen.” Is de revolutie gemakkelijk? In de praktijk is dat zeker niet gemakkelijk. Het is veel gemakkelijker om de ander de schuld te geven en de ander te willen veranderen. “Er zitten drie zeer krachtige heersers op de troon die steevast beweren d...

‘Als jij en ik wij worden’ is een boek van Hans Groeneboer. De titel geeft al aan dat het boek over het huwelijk gaat. In het boek gaat Hans dieper in op de huwelijksrelatie en behandeld hij vragen als: Wat is een huwelijksrelatie? Wat maakt deze relatie uniek? Wat zijn gezonde voorwaarden? Wat mag je wel en wat mag je niet van elkaar verwachten? Veel mensen beginnen hun huwelijk met hooggespannen verwachtingen. Goede en terechte verwachtingen, maar ook met verwachtingen die in de praktijk onhaalbaar zijn. Die niet deugen, niet juist zijn. Verwachtingen zoals: We mogen geen ruzie maken of conflicten aangaan. We moeten zoveel mogelijk samen doen. We moeten altijd alles van elkaar weten. Hooggespannen verwachtingen kunnen dan onhaalbare idealen worden, die uiteindelijk kunnen uitmonden in onverschilligheid. De geschiedenis van het eerste huwelijk van Adam en Eva gebruikt Hans om allerlei basisprincipes van het huwelijk te beschrijven. Deze basisprincipes vormen de inhoud van zi...

In deze blog schrijf ik verder waar ik in mijn vorige blog stopte: ik sta stil bij het thema respect vanuit het perspectief van secure based leiderschap zoals mij dat is aangereikt vanuit de boeken Taal van Transitie , Laat je niet gijzelen en Care to Dare (1) . Hieronder een aantal citaten. Hoofdstuk 3 in Taal van Transitie gaat over hechting en veerkracht. Het tweede thema op de transitiecirkel. Ik lees daar o.a. dit: “De leiderschapskwaliteit die medewerkers wereldwijd aangeven het belangrijkste te vinden, is respect . (…) Als dit nageleefd wordt en in het gedrag duidelijk is, zorgt het voor een gevoel van veiligheid en vertrouwen. Respect is de sleutel tot vertrouwen, dat aan de basis ligt van de verhouding tussen de leider en zijn werknemer en tussen collega’s onderling. Vertrouwen ligt aan de basis van teamwork.” (p.101) Hoofdstuk 6 van Laat je niet gijzelen heeft als titel meegekregen: de effectieve dialoog. In dit hoofdstuk geven de schrijvers een opsomming van zaken...

Ik las het boek The Let Them Theory (Nederlandse editie) van Mel Robbins. Mel Robbins is een New York Times-bestsellerauteur die bekendheid  verwierf  met haar boek De 5 seconderegel . Ik kreeg het boek The Let Them Theory cadeau met het verzoek: als je het gelezen hebt, wil je mij dan laten weten wat je er van vindt? Wat ik van het boek vind, zet ik uiteen in een volgende blog. In deze blog schrijf ik eerst over het boek zelf.   Aanleiding Robbins begint haar boek The Let Them Theory bij de 5-seconderegel. Deze regel helpt je om “door je innerlijke barrières heen te breken en acties te ondernemen”. Het is een hulpmiddel om, zelfs als het je ontbreekt aan voldoende motivatie, tot actie over te gaan. Het dwingt je om jezelf over aarzelingen, angst, uitstelgedrag, twijfel, etc. heen te zetten.   Maar na het ontdekken van de 5-seconderegel stelt Robbins zich op een gegeven moment de vraag: “Waarom moet ik mezelf constant dwingen stappen te zetten?” Waarom heb ik ...