Arjan's blog

Ik las Liefde & Overgave – het hart van christelijke spiritualiteit van David G. Benner (1) . In dit boekje komt het onderwerp transformatie voorbij. Ook Jan Bommerez (2) behandelt het onderwerp transformatie o.a. in zijn boek Kun je een rups leren vliegen?  Benner kiest een christelijk, psychospiritueel perspectief om te kijken naar transformatie en Bommerez een meer bedrijfsmatige of organisatorische, psychosociale invalshoek. Ik vroeg mij af: in hoeverre komen deze verschillende perspectieven bij elkaar? Zijn er overeenkomsten of sluiten deze verschillende dimensies elkaar uit? Er zijn verschillen, maar ik ga in deze blog op zoek naar de overeenkomsten.   Benner Benner schrijft in zijn boekje Liefde & overgave het volgende over transformatie: “Transformatie is een groot concept, niet alleen een groot woord. Het is verandering op grote schaal, groter dan de meesten van ons vanuit persoonlijke ervaring kennen. Het is typerend voor onze ervaringen van persoonlij...

Jan Bommerez schreef het boek Kun je een rups leren vliegen? . Het boek heeft als ondertitel Over de noodzakelijke kwantumsprong van veranderingsmanagement naar transformationeel leiderschap meegekregen. Het boek gaat dus over transformationeel leiderschap. Een fascinerend boek! Bijzonder hoe hij in 160 pagina’s zoveel boeiende zaken weet te beschrijven.   Om ‘transformatie’ goed en duidelijk te kunnen uitleggen, gebruikt Bommerez de metafoor ‘van rups naar vlinder’. “De essentie van het transformatieproces is dat het gaat om het bevrijden van potentieel, zoals de potentieel aanwezige vlinder in de rups (…).” Hij kiest voor transformatie op basis van een ‘nieuw paradigma’: “we zijn toe aan iets veel radicalers dan verandering”. “Menselijke transformatie, zowel individueel als organisatorisch, gebeurt alleen als er een fundamentele paradigmawisseling plaatsvindt.” Veranderingsmanagement is ontoereikend.   “Een transformationele leider is zijn principes.” “’Principes (…) he...

Ik was aan het bladeren in De namiddag van het christendom van Tomáš Halík. Ik had het boek al gelezen , maar Halík raakt mij met zijn boeken elke keer weer opnieuw. Nu trok het woord ‘ transformatie ’ (p.165) mijn aandacht. Hieronder neem ik over wat Halík daarover in zijn boek schrijft.   “In het christendom gaat het er werkelijk om dat we ‘opnieuw geboren worden’ (Joh. 3 : 1 – 21), het gaat om een transformatie ( metanoia ). Deze verandering vat ik enigszins anders op (…) dan mensen die bekering opvatten als slechts een verandering van denken of een ‘morele verbetering’; dat zijn allemaal hooguit deelaspecten op de weg van het ‘christen worden’. Zij zijn eerder iets wat op een natuurlijke wijze met hun bekering gepaard gaat; ze zijn een gevolg ervan, maar je kunt de bekering zelf niet hiertoe reduceren. Je kunt het leven uit het geloof niet reduceren tot een overtuiging ( belief ), een moraal of een emotionele beleving van de ‘tweede geboorte’. De metanoia is een existenti...

In mijn vorige blog noemde ik David Benner als iemand die aandacht besteedt aan het onderwerp transformatie . In zijn boek Liefde & overgave schrijft hij in hoofdstuk 4 – Getransformeerd door liefde over de stappen die gezet worden ‘op de christelijke reis van transformatie’. Daarover meer in deze blog. Welke stappen of aandachtspunten zijn nodig op deze reis van transformatie?  Er is een ontmoeting met God nodig. “Omkeren is hetzelfde als bekering. Bekering is echter niet alleen je afwenden van iets, een zonde of een manier van leven. Het is ook je wenden tot iets. Christelijke bekering is je toekeren naar, je wenden tot Jezus.” “Je naar Jezus keren is de kern van berouw, want dit is de enige echte mogelijkheid om je van de zonde af te wenden.” Er is goddelijke liefde nodig om zowel je hart als je wil te transformeren. “Goddelijke liefde stelt mij in staat Gods wil te verkiezen boven die van mij.”   “Echte transformatie vereist kwetsbaarheid .” Liefde transformeert...

In vervolg op mijn  vorige blog : Benner en Bommerez schrijven beide ook over ‘liefde’. De titel van het boekje (van Benner) doet dat al vermoeden: Liefde & overgave .   Liefde Benner schrijft daarover dit: “Dit boek gaat over liefde – niet de softe, sentimentele soort, maar krachtige transformerende liefde.” De liefde die zijn oorsprong (bron) vindt bij Gods liefde. “Vanaf het begin (AG: schepping van de wereld) heeft Gods liefde leven in al haar overvloed tevoorschijn geroepen. Het is ‘de passie (de zuurstof, de vlam, de lijm) die het universum voedt, ontbrandt en in haar wonderbaarlijke scala verbindt’.”   En Bommerez in Kun je een rups leren vliegen? : “Als we zeggen ‘de Liefde’ bedoelen we niet romantische liefde of ouderliefde, maar het universele principe dat alle delen van de schepping bij elkaar houdt en dat dus de schepping mogelijk maakt.” En in navolging van Chardin: “(…) is de Liefde de meest krachtige energie in het universum. (…) We kunnen Liefde ...

In mijn blog ‘ Geaccepteerd en tegelijk zondig ’ schrijf ik over Packer. Packer onderscheidt God als Vader en God als Rechter. Datzelfde onderscheid kom ik ook tegen bij Wolter Rose [1] . Rose zegt o.a. dit: “ Het Evangelie is vergeving, of rechtvaardiging, maar ook heiliging. Ik ga nog een stap verder. Rechtvaardiging en heiliging samen is nog maar een half Evangelie. Rechtvaardiging en heiliging — daar zit nog het een en ander tussen. Je hebt minimaal vier woorden nodig om het Evangelie uit te leggen: vrijspraak, adoptie, glorie, en transformatie. ” ‘Rechtvaardiging’ splitst Rose als het ware op in vrijspraak en adoptie en het begrip ‘heiliging’ in glorie en transformatie. Vrijspraak koppelt Rose aan zonden en aan God als Rechter. Bij adoptie ontmoeten we God als Vader. Een Vader die zegt ‘jij bent mijn aangenomen kind’. Voor de adoptie was ik slaaf en na de adoptie ben ik Gods zoon (of dochter). Ik krijg een bevoorrechte positie, een heel andere identiteit. Ik vraag mij af of...

Wolter Rose vat in zijn lezing ‘ Verder met het evangelie van Jezus Christus ’ (die is overgenomen in De Reformatie de nummers 18, 19 en 20) de kern van het Evangelie samen in vier woorden: vrijspraak , adoptie , glorie en transformatie . Rose zegt daar nog het volgende over: “Vier woorden. En je hebt ze alle vier nodig, elke dag van je leven. Je hebt elk van de vier nodig. Je kunt het christelijke leven vergelijken met een vierwielaangedreven voertuig. Met alleen maar aandrijving op één wiel, dat van de vrijspraak, kom je niet ver: je blijft in een cirkeltje rondbewegen. Met aandrijving op twee wielen, vrijspraak en transformatie, kun je een eind komen, maar alleen zolang je je op de verharde weg bevindt. Als het terrein ruiger wordt, met hobbels en kuilen, hellingen, zand en modder kom je met tweewielaandrijving vroeg of laat vast te zitten.” “Een mensenleven speelt zich meestal op ruig terrein af. Als je in die omstandigheden vooruit wilt komen, dan heb je de vierwielaandrijving va...

David G. Benner verbindt in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn (met als ondertitel: Ontdek je echte ik ) al direct op pagina 1 van hoofdstuk 1 zelfkennis en Godskennis aan elkaar. Volgens Benner is er een samenhang tussen jezelf kennen en God kennen en heeft deze overtuiging een ‘gerespecteerde plek in de christelijk theologie’. Hij noemt en verwijst in dit verband naar grote namen als Johannes Calvijn, Thomas à Kempsis en Augustinus. Christelijke spiritualiteit In zijn definitie van christelijke spiritualiteit koppelt Benner zelfkennis en Godskennis aan elkaar: ‘Christelijke spiritualiteit betekent een transformatie van het ik die alleen dán optreedt als we God en het ik beiden diep kennen.’ Dus bij geestelijke groei of transformatie speelt zelfkennis (naast Godskennis ) een belangrijke rol. Benner schrijft dat daar zijn boek over gaat: ‘Dit boek gaat over de reis naar je echte ik-in-Christus en het leven vanuit de roeping die daarmee samenhangt.’ Die reis ga...

Ik las het boek De weg volgen van John Mark Comer. Het boek kwam op mijn pad via het Nederlands Dagblad. Het desbetreffende artikel kreeg deze pakkende kop mee: Waarom verslaat theoloog John Mark Comer onder jongeren zijn duizenden? ‘Doorleefder dan Tim Keller’ . En ook de ondertitel trok mijn aandacht: Bij Jezus zijn | Op Jezus lijken | Als Jezus leven . ‘Op Jezus lijken’ deed mij denken aan de online cursus Kijken naar de Heer – veranderen door zijn schoonheid van Jos Douma. Al met al genoeg redenen om het boek aan te schaffen en te lezen.   Comer schrijft dit aan het begin van zijn boek: “Mijn stelling is eenvoudig: transformatie is mogelijk, mits we bereid zijn om ons leven in te richten rondom de gewoonten, levensritmen en waarheden die Jezus zelf aanhield; dat zal ons leven ontvankelijk maken voor Gods kracht tot verandering. Anders gezegd: we kunnen getransformeerd worden mits we bij Jezus in de leer willen. Dan – en alleen dan – kunnen we de mensen worden die we zo ...

In De Reformatie (nummer 18, 19 en 20) is een lezing opgenomen zoals Wolter Rose (hoofddocent Semitische Talen aan de Theologische Universiteit van Kampen) die ooit hield voor 'ContrariO', de vereniging voor homo's en lesbiennes. Een lezing over hoe we verder kunnen komen, homo's/lesbiennes en de (rest van de) gemeente van Christus. De lezing, 'Verder met het Evangelie van Jezus Christus ', gaat o.a. over zijn zoektocht door de wereld van Gods genade. “En er ging een wereld voor me open. Ik heb hele mooie dingen ontdekt. De ontdekkingsreis gaat nog steeds verder. De grootste ontdekking is wel dat er veel meer in het Evangelie zit dan we vaak denken.”Vervolgens stelt hij de vraag: “Wat is het Evangelie? (…) Je hebt minimaal vier woorden nodig om het Evangelie uit te leggen: vrijspraak, adoptie, glorie en transformatie .” Bij vrijspraak noemt Rose Romeinen 3 : 22 – 24 . God zegt tegen je: ik spreek je vrij van strafvervolging. Een uitspraak van de Hoogste Rechte...

naar deel 2 In hoofdstuk 3 begint David G. Benner in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn met het onderwerp jezelf kennen : ‘de eerste stappen naar zelfkennis’. Weten dat je diep geliefd bent Benner begint bij het begin en hij citeert daarbij J.I. Packer die de volgorde van dit kennen benoemt: ‘Waar het vóór alles op aankomt, is dan ook niet het feit, dat ik God ken, maar het veel belangrijker feit, dat Hij mij kent .’ ‘Al onze kennis van God is afhankelijk van Gods voortdurende initiatief ons te kennen.’ Dat roept de vraag op: hoe kent God ons? Wat vindt God van jou? Allereest is het een persoonlijk (individueel) kennen. Daarnaast heeft God ons lief, ‘op een diepe, intense manier die ons voorstellingsvermogen te boven gaat’. ‘De waarheid is dat God van je houdt met (…) “een gepassioneerde, intens betrokken belangstelling”.’ ‘Godskennis noch zelfkennis kunnen echt groeien, tenzij het begint met het besef hoeveel God van ons houdt.’ ‘Om te zorgen dat de kennis va...

Tomáš Halík schreef het boek  De namiddag van het christendom  – op weg naar een nieuw tijdperk. Ik laat hem zelf via een aantal citaten vertellen waar zijn boek over gaat.   “Dit boek gaat over de veranderingen van het geloof in mensenlevens en in de geschiedenis. Hierin stel ik de vraag welke transformaties er in onze tijd plaatsvinden en welke mogelijke toekomstige vormen van christendom zich in de vele crises al aankondigen.”   “Dit is een boek over geloof als een zoektocht naar God te midden van een veranderende wereld, over geleefd geloof en over de geloofsdaad. Dit wil zeggen dat het veel meer gaat over hoe we geloven (…) dan over wat we geloven, wat het ‘object’ van ons geloof is (…).”   Het gebruik van namiddag in de titel van het boek werd Halík ingegeven door een metafoor van C.G. Jung. Met die metafoor beschrijft Jung ‘de dynamiek van een individueel mensenleven’. Halík past deze metafoor toe op de geschiedenis van het christendom. Het gebruikt...

naar deel 5 In hoofdstuk 6 schrijft David G. Benner in het boekje Gods geschenk jezelf te mogen zijn over Je echte ik ontwikkelen . Dit nadat in het vorige hoofdstuk het ontmaskeren van je on echte ik aan de orde is geweest. Eerst moet je je onechte ik ontmaskeren voordat je je echte ik kan ontwikkelen. Je echte ik Benner komt in hoofdstuk 6 terug op zijn stelling uit het eerste hoofdstuk: “De antropologische vraag (wie ben ik?) en de theologische vraag (wie is God?) zijn fundamenteel niet te scheiden.” “Het echte ik is precies het tegenovergestelde van alles wat ik heb beschreven als het onechte ik.” Je vindt je echte ik door God te zoeken. Ons echte ik kan alleen bestaan in relatie met God. Je identiteit is wie je bent en wordt in Christus. Roeping Je echte ik brengt naast vrijheid ook een roeping met zich mee. “Onze roeping, (…), kunnen we alleen begrijpen in relatie tot degene die roept.” Benner onderscheidt een aantal niveaus in die roeping: we zijn geroepen 1)...

Zoals gezegd in mijn vorige blog vat Wolter Rose in De Reformatie (nummer 18, 19 en20) de kern van het Evangelie samen in vier woorden: vrijspraak , adoptie , glorie en transformatie . Ik sta nu nog wat langer stil bij het woord ‘glorie’. Vooral Jos Douma heeft in zijn eerste preek over 2 Korintiërs 3 : 18 mij bewust gemaakt van de glorie, de luister van Jezus Christus. Ook Rose komt nu op dit woord terug. Hij schrijft over mensen die in de tijd van het Oude Testament de glorie van God zien: het is een overweldigende ervaring. “Ze worden geraakt tot in de diepste vezels van hun bestaan.” “Als je kijkt naar en je te goed doet aan de glorie van Christus, dan ga je op Christus lijken.” Transformatie dus. Het vierde woord is een verdere toepassing van het derde woord ‘glorie’. Rose schrijft dat mensen van nature de glorie van God niet meer zien. “Zonde is ten diepste het ‘missen’ van de glorie van God: mensen gaan achteloos aan de glorie van God voorbij.” Hoe dan? Door er een (sterk) ger...

Als je het boek De kracht van het Nu van Eckhart Tolle openslaat dan kom je veelvuldig het woord ‘ bewustzijn’ (en afgeleide vormen als (on)bewustheid of ‘(on)bewust’ ) tegen. Dat begint al in het voorwoord . Daar schrijft Tolle dat het boek een bijdrage levert ‘aan de zo noodzakelijke transformatie van bewustzijn ’. Hij schrijft daar over “hoe noodzakelijk en urgent een radicale verandering in bewustzijn is” en dat bij veel mensen “het oude bewustzijn nog zeer sterk aanwezig” is.   In de inleiding vertelt Tolle hoe het boek is ontstaan. Hij worstelde met onophoudelijke angsten, afgewisseld met perioden van suïcidale depressiviteit. Hij wilde op een gegeven moment een einde aan zijn leven maken. “’Ik kan niet meer leven met mezelf.’ Die gedachte bleef zich maar in mijn geest herhalen. En opeens werd ik me bewust hoe eigenaardig die gedachte was. Ben ik een of twee? Als ik niet met mezelf kan leven, moeten er twee ikken zijn: het ‘ik’ en het ‘zelf’ waar ‘ik’ niet mee kan lev...

Edith Eva Eger (Edie) schreef het indrukwekkende boek De Keuze met als ondertitel Leven in vrijheid. Ze overleefde de Holocaust, emigreerde na de Tweede Wereldoorlog naar Amerika en werd daar psycholoog. In haar boek ‘vervlecht dr. Eger de verhalen over de transformaties van haar patiënten met haar eigen onvergetelijke verhalen over het overleven van Auschwitz.’ Ze schrijft over de hel en de ellende die zij en andere overlevenden moesten verduren tijdens en na de oorlog. Haar ‘doel is ons te helpen met het ontsnappen aan de gevangenis van onze eigen gedachten. Ieder van ons zit op een bepaalde manier geestelijk gevangen, en het is Eger missie om ons te doen beseffen dat we naast het feit dat we kunnen optreden als onze eigen gevangenisbewaarders, ook onze eigen bevrijders kunnen zijn.’ Haar boek is opgedeeld in vier delen: Deel I – Gevangenis : verhaalt over het leven van de familie Eger (vader, moeder en drie dochters) in de aanloop naar de internering in Auschwitz. Haar vade...